مراد از «ضَعف» در آيه، ضعف در ايمان و روحيّه است، چون سپاه اسلام از نظر عِدّه و عُدّه، کم نشده بود.
در اين آيه و آيهى قبل، به سه مسألهى روحى که عامل پيروزى است و نبود آن زمينهساز
جلد 3 - صفحه 354
شکست است، اشاره شده است: صبر، ايمان و آگاهى. البتّه نقش اصلى در پيروزى، اذن و ارادهى خداست وگرنه در جنگ حُنين، با آن همه جمعيّت، مسلمانان شکست خورده و گريختند: أَعْجَبَتْکُمْ کَثْرَتُکُمْ ... ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ «1»
احکام متفاوت اين آيه و آيهى قبل، در ارتباط با دو گروه مختلف و در شرايط متفاوت است، نه اينکه حکم اوّل نسخ و باطل شده باشد. «2»