تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) أَمْ کُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنِيهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قالُوا نَعْبُدُ إِلهَکَ وَ إِلهَ آبائِکَ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ إِلهاً واحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (133) ترجمه‌ آيا بوديد نگهبانان وقتى که فرا رسيد يعقوب را مرگ هنگاميکه گفت مر پسرانش را چه خواهيد پرستيد بعد از من گفتند ميپرستيم خداى تو و خداى پدران تو ابراهيم و اسماعيل و اسحق را که خداوند يگانه است و ما براى او منقادانيم.. تفسير استفهام انکارى است يعنى در زمان وفات حضرت يعقوب نبوديد که مشاهده نمائيد سؤال و جواب او و فرزندانش را گفته‌اند يهود بحضرت رسول (ص) عرض کردند که حضرت يعقوب در روز وفاتش بفرزندانش وصيت فرمود که باقى باشند بکيش يهوديت پس اين آيه نازل شد که دلالت دارد بر آنکه آنحضرت ميخواست از آنها اقرار بگيرد بر توحيد و ثابت نمايد ايشانرا بر اسلام و دين حق و عياشى از حضرت باقر (ع) روايت نموده است که اين سنت جارى شد در قائم و ظاهرا مراد آنست که هر نبى و وصى از آنزمان اينوصيت و مقاوله را در روز فوت با اولاد خود کرده و ميکند و اينکه حضرت اسماعيل را پدر خوانده‌اند با آنکه او عم حضرت يعقوب بوده گفته‌اند براى آنستکه عرب بعمو اطلاق پدر ميکنند چنانچه بجد هم پدر ميگويند بملاحظه احترام آنها و در حديث است که عمو بمنزله پدر است و ممکن است از باب تغليب باشد چون اسحق و ابراهيم پدر و جد يعقوب عليهم السلامند باسماعيل هم ضمنا اطلاق پدر نموده‌اند براى عظمت مقام آن حضرت و اين قبيل اطلاقات در کلام عرب و عجم شايع است.