اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَموالِهِم وَ أَنفُسِهِم أَعظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَ أُولئِکَ هُمُ الفائِزُونَ «20»
کساني که ايمان آوردند و هجرت کردند از بلاد کفر و جهاد کردند در راه خدا بمال و جان خود درجه آنها نزد خدا عظيمتر است و اينها کساني هستند که رستگار شدند.
الَّذِينَ آمَنُوا بيان علت عدم تساوي است که در آيه قبل فرموده لا يَستَوُونَ و مصداق اتمّ اينکه آيه امير المؤمنين عليه السّلام است که اول کسي است که ايمان آورد بلکه بر حسب ظاهر بود و الّا علي [ع] در عالم نورانيت ايمان داشت و لذا در شأن او گفته شده (لم يشرک باللّه طرفة عين) وَ هاجَرُوا که پس از هجرت رسول اللّه صلّي اللّه عليه و آله و سلّم امير المؤمنين [ع] هجرت فرمود و جمعي از زنان پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و صديقه طاهره سلام اللّه عليها و دختران که
جلد 8 - صفحه 196
در خانه حضرت رسول بودند و مادر خود را همراه برد و پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم تا علي [ع] نيامد و ملحق باو نشد وارد مدينه نشد حتي هر چه ابي بکر اصرار کرد حضرت اجابت نفرمود تا آنکه ابي بکر رها کرد حضرت را و سر خود وارد مدينه شد.
وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ جهاد علي [ع] ابين من الشمس است در بدر و احزاب و احد و خيبر و غير اينها بِأَموالِهِم وَ أَنفُسِهِم هر چه داشت در راه خدا داد حتي سه روز بآب نيم گرم افطار فرمود خود و عيالش و اولادش و خادمهاش و افطار خود را بمسکين و يتيم و اسير دادند.
أَعظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ کيست بعد رسول اللّه که درجه او نزد خدا عظيمتر باشد يا مساوي باشد با درجه علي عليه السّلام حتي انبياء و ائمه عليهم السلام.
وَ أُولئِکَ هُمُ الفائِزُونَ اينکه آيه و لو در شأن علي [ع] نازل شده و او مصداق اتمّ است لکن منافي با عموم آيه نيست و البته تمام مؤمنين مهاجرين مجاهدين درجه آنها از بقيه عظيمتر و بفيوضات غير متناهيه الهيه فائز ميشوند.