1- عامل اصلى پيروزى جنگها در صدر اسلام، نصرت و امداد الهى بود. لَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ ...
2- ياد الطاف الهى، از عوامل تقويت روحيّه و ايمان است. «لَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ»
3- جنگ حُنين بسيار مهم بود. ( «مَواطِنَ کَثِيرَةٍ» شامل جنک حُنين نيز مىشود، ولى
«1». تفسير نورالثقلين؛ کافى، ج 7، ص 464.
«2». تفسير اطيبالبيان.
جلد 3 - صفحه 401
به خاطر اهميّت آن جداگانه نيز نام برده شده است) «مَواطِنَ کَثِيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ»
4- گاهى کثرت جمعيّت و امکانات مادّى، سبب غرور و غفلت و قهراً سبب شکست مىشود. «أَعْجَبَتْکُمْ کَثْرَتُکُمْ»
5- به امدادهاى الهى در همه حال نياز است، چه در حال ضعف و چه در حال قدرت. در جنگ بدر با مسلمانانِ اندک، از نصرت الهى برخوردار شدند و در جنگ حُنين با تعداد زياد، باز هم نصرت الهى به يارى آمد. لَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ ... وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ
6- بدون ارادهى الهى، اسباب مادّى بىاثر است. «فَلَمْ تُغْنِ عَنْکُمْ»
7- براى ايجاد روحيّهى تعبّد و تواضع، گاهى بايد نقاط ضعف را به رخ کشيد، تا غرورهاى بيجا بشکند. «ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ»