اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ثُم‌َّ أَنزَل‌َ اللّه‌ُ سَکِينَتَه‌ُ عَلي رَسُولِه‌ِ وَ عَلَي المُؤمِنِين‌َ وَ أَنزَل‌َ جُنُوداً لَم تَرَوها وَ عَذَّب‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا وَ ذلِک‌َ جَزاءُ الکافِرِين‌َ «26»
پس از فرار شما خداوند سکينه و قوت قلب و نيرويي بر پيغمبر و اينکه جماعت مؤمنين که فرار نکردند نازل فرمود و جنودي از ملائکه نازل کرد که شما آنها را نميديديد و فتح و فيروزي را نصيب مؤمنين کرد و کفار را بعذاب هلاکت قيامت انداخت و همين است جزاي کافرين.
ثُم‌َّ أَنزَل‌َ اللّه‌ُ سَکِينَتَه‌ُ ثم للتراخيست يعني پس از فرار شما و ادبار شما انزال سکينه شد و سکينه از ماده سکون است بمعني سکون قلب که اضطراب و توحش و خوف نداشته باشد و قوت قلب که ايستادگي کند و خود را نبازد و اينکه منافات ندارد با اخبار که گفتند سکينه بصورت بشري آمد زيرا ممکن است ملکي بصورت بشر نازل شود و تقويت قلب کند و سکون نفس ايجاد شود.
علي رسوله که احدي بمقدار حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم قوي القلب نبود حتي از امير المؤمنين عليه السّلام مرويست که هر وقت در ميدان جنگ کار سخت ميشد پناه ميبرديم برسول اللّه صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و دارد حضرت خاک برميداشت و بطرف کفار ميپاشيد و ميفرمود شاهت الوجوه اينها فرار ميکردند يا کشته ميشدند و اينکه قوت قلب از روي قوت ايمان است و لذا در آيه غار ميفرمايد فَأَنزَل‌َ اللّه‌ُ سَکِينَتَه‌ُ عَلَيه‌ِ و نفرمود عليهما زيرا ابي بکر ايمان نداشت ولي در اينکه آيه ميفرمايد وَ عَلَي المُؤمِنِين‌َ آنهايي که با قوت ايمان و يقين بوعده الهي و اطمينان بنصرت حضرت اله داشتند
جلد 8 - صفحه 202
ثابت قدم بودند تا فتح و ظفر نصيب آنها شد، و تکرار کلمه علي براي اينست که توهّم نشود که قوت ايمان مؤمنين بپايه قوت ايمان رسول است بينهما بون بعيد چنانچه درجه ايمان علي عليه السّلام فوق ايمان جن‌ّ و انس است.
وَ أَنزَل‌َ جُنُوداً لَم تَرَوها ملائکه نازل شدند کساني که فرار کردند آنها را نميديدند ولي ممکن است کفار مشاهده کرده باشند منشأ خوف آنها شده باشد و فرار کرده باشند وَ عَذَّب‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا بعذاب دنيوي از قتل و ذهاب مال و ذلت و مسکنت و ساير بليات و بعذاب اخروي که خلود در آتش است.
وَ ذلِک‌َ جَزاءُ الکافِرِين‌َ يعني کفار مستحق هر گونه عذابي هستند دنيوي و اخروي بخلاف مؤمنين که اگر بواسطه معاصي مبتلاي ببليات دنيوي شدند باعث نجات در آخرت ميشود.