نکته‌های تفسیر نور

اين آيه به همين صورت، علاوه بر اين سوره در دو سوره‌ى ديگر نيز آمده است: سوره‌ى فتح، آيه‌ى 28 و سوره‌ى صفّ، آيه‌ى 9. گرچه اسلام از نظر منطق و استدلال هميشه پيروز بوده است، امّا اين آيه، غلبه‌ى ظاهرى و وعده‌ى حاکميّت اسلام بر جهان را بيان مى‌کند. چنانکه در آيات ديگرى نيز «ظَهَرَ» به معناى استيلا يافتن آمده است، مثل: «إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْکُمْ يَرْجُمُوکُمْ» «2» اگر بر شما غالب شوند، سنگسارتان مى‌کنند. ودرباره‌ى کفّار آمده است: «إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْکُمْ لا يَرْقُبُوا فِيکُمْ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً» «3» اگر بر شما غالب شوند، هيچ عهد و پيمانى را مراعات نمى‌کنند. «1». در داستان تغيير قبله نيز خداوند قبله‌اى قرار داد که پيامبر اسلام راضى باشد؛ «قِبْلَةً تَرْضاها» (بقره، 144) و نيز: «وَ لَسَوْفَ يُعْطِيکَ رَبُّکَ فَتَرْضى‌» ضحى، 5. «2». کهف، 20. «3». توبه، 8. جلد 3 - صفحه 411 از يک سو اين آيه تاکنون تحقّق نيافته است و از سويى ديگر خداوند وعده‌ى حاکميّت کلّى اسلام را داده و وعده‌اش دروغ نيست، در نتيجه همان گونه که در روايات بسيارى آمده است، اين آيه به ظهور حضرت مهدى عليه السلام اشاره دارد. مسأله‌ى حضرت مهدى عليه السلام و قيام جهانى او، در روايات بسيارى از طريق شيعه و اهل‌سنّت آمده و در اغلب کتب حديثى عامّه نيز مطرح شده و از مسلّمات اعتقادى مسلمانان است. هرچند برخى از جمله وهابيّت به دروغ اين عقيده را مخصوص شيعه دانسته‌اند. «1» امام باقر عليه السلام فرمودند: زمانى خواهد آمد که هيچ کس باقى نخواهد ماند، مگر اينکه به رسالت حضرت محمّد صلى الله عليه و آله اقرار خواهد کرد. «2» در مورد حاکميّت دين در سراسر گيتى، احاديث بسيارى است؛ از جمله از حضرت على عليه السلام روايت شده است که در زمان ظهور امام زمان عليه السلام، هيچ خانه‌اى و هيچ قريه‌اى نخواهد بود، مگر آنکه اسلام وارد آن خواهد شد، چه بخواهند، چه نخواهند. و صداى اذان هر صبح و شام در هر قريه‌اى شنيده خواهد شد. «3»