1- بهترين تقويمِ تاريخ و زمان‌بندى، آن است که ثابت، طبيعى و همگانى باشد.
ماههاى قمرى اين سه ويژگى را دارند. عِدَّةَ الشُّهُورِ ...
2- وجود ماههاى دوازده‌گانه، به تدريج شکل نگرفته است، بلکه از آغاز پيدايش
«1». اعجاز عددى قرآن.
«2». کافى، ج 4، ص 240.
«3». تفسير کنزالدقائق.
جلد 3 - صفحه 418
زمين و آسمان بوده است. اثْنا عَشَرَ شَهْراً ... يَوْمَ خَلَقَ
3- رزمندگان و خانواده‌هايشان، نياز به عيادت، آموزش، استراحت و رسيدگى به خانه و زندگى دارند. بنابراين يک سوّم سال، اجباراً بايد جنگ خاموش شود تا فرصتى براى اينها باشد. «مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ» حتّى در جنگ هم بايد اصولى رعايت شود و به ناآگاهان، اغفال شدگان، زنان، سالمندان و کودکان، تعرّض نشود و بدون توجيه و تذکّر قبلى، حمله نشود.
4- همه زمان‌ها يکسان نيستند. در زمان هم قداست و حرمت مطرح است.
«مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ»
5- اسلام، هم مکان أمن دارد، (مکّه) هم زمانِ امن (ماههاى حرام). جالب آنکه محور سه ماه (ذيقعده، ذيحجّه ومحرّم) از اين چهار ماه حرام، ماه حجّ (ذيحجّه) است.
6- زيان بى‌توجّهى به ماههاى حرام، به خود انسان‌ها باز مى‌گردد «فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَکُمْ»
7- در اسلام اصل بر جنگ نيست، بلکه بر فکر، برهان، حکمت، موعظه و زندگى مسالمت آميز است؛ مگر براى رفع مزاحمان اجتماعى و سرکوبى مستکبران يا براى دفاع، حتّى در ماههاى حرام. «قاتِلُوا الْمُشْرِکِينَ»
8- اجازه ندهيد دشمن از مقدّساتِ دينى و احکام فقهى شما سوء استفاده کند.
«قاتِلُوا الْمُشْرِکِينَ کَافَّةً» اگر دشمن در ماههاى حرام حمله کرد، مقدّس‌مآب نشويد، بلکه مقابله کنيد.
9- حمله به دشمن، بايد همانند ابعاد حملات دشمن باشد. «کَما يُقاتِلُونَکُمْ»
10- پيروزى در سايه‌ى تقواست. «أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ»
تفسير نور(10جلدى)، ج3، ص: 419