اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلا تُعجِبک‌َ أَموالُهُم وَ لا أَولادُهُم إِنَّما يُرِيدُ اللّه‌ُ لِيُعَذِّبَهُم بِها فِي الحَياةِ الدُّنيا وَ تَزهَق‌َ أَنفُسُهُم وَ هُم کافِرُون‌َ (55)
پس بتعجب نياورد شما را اموال آنها و نه اولاد آنها جز اينکه نيست که اراده فرموده خداوند اينکه آنها را باين اموال و اولاد عذاب فرمايد در حيات دنيا و موقعي که اجل آنها سر رسد نفس آنها خارج شود و آنها کافر بميرند.
مفسرين وجوهي در تفسير اينکه آيه گفته هر کدام وجهي اختيار کرده و اينکه
جلد 8 - صفحه 242
وجوه قابليت نقل ندارد و لا يسمن و لا يغني من جوع.
و توضيح کلام اينست که چيزهايي که خداوند ببندگان عطا ميفرمايد اگر بنده مصرف سعادت دنيا و آخرت کرد اينکه نعمت و تفضل ميشود و اگر وسيله شقاوت دنيا و آخرت نمود بلاء و عذاب ميشود مثلا چشم اگر مصرف خط قرآن و اخبار و کتب علميه و بصورت پدر و مادر و علماء و امثال اينها صرف شد هر نظرش عبادت و نعمت بزرگي است و اگر بصورت نامحرم و امور محرمه مصرف شد بلاء است و البته کوري بهتر است و هکذا ساير نعم و البته اموال و اولاد آنها از راه حرام تحصيل شده و بمصارف حرام صرف شده تماما بلاء و عذاب است چنانچه ميفرمايد وَ لا يَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَنَّما نُملِي لَهُم خَيرٌ لِأَنفُسِهِم إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ آل عمران آيه 172، بعلاوه انسان هر چه آلودگي او در دنيا بمال و اولاد و زخارف دنيوي زيادتر باشد گرفتاري و عذابش و هم‌ّ و غم و بلياتش بيشتر ميشود لذا ميفرمايد فَلا تُعجِبک‌َ البته خطاب بحضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است لکن مقصود جميع مؤمنين است اموالهم که از چه راهي تحصيل شده و بچه راهي مصرف شده و چه اندازه دشمن و سارق و غارت‌گر دارد و از اضطراب آنها نه خواب راحت دارد و نه خيال راحت و بالاخره با هزار حسرت ميگذارد و ميرود (آن مظلمه برد و ديگري زرّ).
وَ لا أَولادُهُم که تمام انتظار مرگ او را دارند و هر روز يک ابتلاء و مصيبتي و مرضي و مرگي دارند.
إِنَّما يُرِيدُ اللّه‌ُ لِيُعَذِّبَهُم بِها فِي الحَياةِ الدُّنيا بهمين بليات وَ تَزهَق‌َ أَنفُسُهُم ميميرند و ميگذارند و ميروند وَ هُم کافِرُون‌َ با کمال سخط و غضب که دست از دنيا ميکشند و آثار عذاب را مشاهده ميکنند مزيد بر کفر آنها ميشود بر خدا و رسول.
243