اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما مَنَعَهُم أَن تُقبَل‌َ مِنهُم نَفَقاتُهُم إِلاّ أَنَّهُم کَفَرُوا بِاللّه‌ِ وَ بِرَسُولِه‌ِ وَ لا يَأتُون‌َ الصَّلاةَ إِلاّ وَ هُم کُسالي وَ لا يُنفِقُون‌َ إِلاّ وَ هُم کارِهُون‌َ (54)
جلد 8 - صفحه 241
و مانعي نيست از براي آنها اينکه قبول شود از آنها انفاقات آنها مگر اينکه اينها کافر بخدا و رسول شدند و نماز را هم بجا نميآورند مگر با حال کسالت و انفاق نميکنند مگر آنکه از روي کراهت.
اينکه آيه شريفه بيان موانع قبول را ميفرمايد يکي کفر و يکي کسالت در صلوة و يکي انفاق از روي کراهت لذا ميفرمايد ما مَنَعَهُم أَن تُقبَل‌َ مِنهُم نَفَقاتُهُم ماء نافيه اشاره به اينکه خداوند که فرمود در آيه قبل که هرگز انفاقات آنها مورد قبول نيست نه از جهت ظلم يا بخل در قبول يا جهات ديگري است بلکه مانع اينکه سه امر است: 1- إِلّا أَنَّهُم کَفَرُوا بِاللّه‌ِ وَ بِرَسُولِه‌ِ کفر باللّه شرک است که منکر توحيد است و کفر برسول [ص] انکار رسالت است. 2- وَ لا يَأتُون‌َ الصَّلاةَ إِلّا وَ هُم کُسالي زيرا اعتقاد بنماز ندارند و فقط براي اينکه خود را در زمره مسلمين محسوب دارند و نفاقشان کشف نشود با کمال بي‌ميلي و کسالت در جماعت مسلمين داخل ميشوند و ابدا قصد قربي ندارند و مرائي هستند و رياء اعظم از شرک است زيرا مشرک ظاهر و باطنش يکي است و مرائي باطنا مشرک و ظاهرا مسلمان که همين معناي نفاق و دو روئيست. 3- وَ لا يُنفِقُون‌َ إِلّا وَ هُم کارِهُون‌َ اينکه هم بداعي قربت نيست و از روي کراهت است که بگويند ما هم خدمت بدين ميکنيم.