در آيهى 66، از قول پيامبر به منافقان چنين آمده بود: «کَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِکُمْ»، در اين آيه خداوند مىفرمايد: «کَفَرُوا بَعْدَ إِسْلامِهِمْ»؛ پيامبر صلى الله عليه و آله تعبير «ايمان» داشت و خداوند تعبير «اسلام»، زيرا پيامبر طبق ظاهر، آنان را مؤمن مىدانست، امّا خداوندِ آگاه از اسرار، آنان را مسلمان مىداند، نه مؤمن. «1»
آيه، شامل همهى توطئههايى مىشود که منافقان بر ضدّ پيامبر و اسلام داشتند، ولى اغلب تفاسير شيعه و سنّى به توطئهى «ليلة العقبه» اشاره کردهاند که منافقان براى کشتن پيامبر در گردنهاى کمين کردند تا شترِ پيامبر را رَم دهند، امّا توطئهى آنها کشف شد و به مقصود خود نرسيدند. «هَمُّوا بِما لَمْ يَنالُوا»
نقل شده است که هنگام سخنرانى پيامبر صلى الله عليه و آله در تبوک، منافقى به نام حلّاس گفت: اگر
«1». تفسير الميزان.
جلد 3 - صفحه 468
پيامبر راست بگويد، ما از الاغ بدتريم. يکى از اصحاب (عامربن قيس) اين جسارت را به پيامبر خبر داد. رسول خدا صلى الله عليه و آله احضارش کرد. او انکار مىکرد و عامر مىگفت که دروغ مىگويد و او چنين گفته است. به دستور پيامبر، هر دو نزديک منبر سوگند ياد کردند، امّا با نزول اين آيه، منافق رسوا شد. «1»