تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ مَغْرَماً وَ يَتَرَبَّصُ بِکُمُ الدَّوائِرَ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (98)
بعد از آن بيان حال جمعى ديگر از منافقين اعراب را فرمايد:
«1» منهج ج 4 ص 316.
ج5، ص 183
وَ مِنَ الْأَعْرابِ: و بعضى از عربهاى باديه نشين. مَنْ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ مَغْرَماً: کسى است که فرامىگيرد آنچه نفقه مىکنند و صدقه مىدهند زيانى و غرامتى، يعنى صدقات خود را ضرر و خسارت شمارند و به ريا و ثقيه انفاق کنند، و در اين صورتها ثواب نخواهند داشت. وَ يَتَرَبَّصُ بِکُمُ الدَّوائِرَ: و انتظار مىبرد به شما گردشات روزگار را که دولت و شوکت اسلام مبدل به نکبت و ذلت شود، و روزگار بر مسلمانان منقلب شده مغلوب و مخذول گردند تا از انفاق خلاصى يابند. يا منتظرند مردن يا کشته شدن شما و موت پيغمبر را تا ثانيا برگردند به شرک و دين بتپرستى. و اکثر استعمال دائره در زوال نعمت است به شدت و عافيت به بلا.
پس رد فرمايد حق تعالى آن را به ايشان: عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ: بر ايشان باد، گردش روزگار و تبدل عافيت به بلا، و دولت به نکبت، و زوال نعمت به نقمت، اين جمله اعتراض به دعا است بر ايشان يا اخبار از وقوع آنچه دائر است بر ايشان. وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ: و خداى تعالى شنوا است آنچه بر زبان رانند، دانا است به آنچه در دل پنهان دارند.