جنگ تبوک دشوارى‌هاى بسيار داشت از جمله: دورى راه، گرمى هوا، فصل چيدن ميوه‌ها و محصولات، و هيبت و قدرت دشمن. لذا بعضى‌ها که از منافقان نبودند، سايه‌بان منزل و آب خنک و همسر را بر جبهه و مشقّات راه ترجيح دادند و نرفتند، مثل ابوخثيمه که چون متنبّه شد، تلاش کرد و پس از چند روز تأخير، خود را به پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان رساند.
منافقان در جنگ تبوک سه گروه بودند:
1. عدّه‌اى به بهانه‌ى مفتون شدن به دختران زيباى رومى، به جبهه نرفتند.
2. جمعى مردم را از رفتن دلسرد مى‌کردند.
3. بعضى گرمى هوا را بهانه مى‌آوردند، يا اجازه‌ى ماندن مى‌گرفتند.
امّا در مقابل، عدّه‌اى عاشقانه همراه پيامبر صلى الله عليه و آله رفتند واگر وسيله‌ى سفر نداشتند، از اندوه، اشک مى‌ريختند. داستانِ عقب ماندنِ ابوذر غفارى که بالاخره خود را به پيامبر رساند، مربوط به همين ماجراست.
در جنگ تبوک، کار چنان سخت شد که گاهى يک خرما را چند نفر مى‌مکيدند «1»
شايد به دليل اين آيه و آيه‌ى بعد که پذيرش توبه مطرح است، نام اين سوره را علاوه بر برائت، توبه نيز گفته‌اند.