آيه، يا بيانگر حال آنان است که مسلمان شده بودند، ولى پيش از آگاهى از وظايف خود از دنيا رفتند. «2» يا اشاره به آيهى قبل و لزوم تبرّى از دشمن خداست که اگر پس از اين هشدار، بىتفاوت باشيد، خودتان هم گمراه شده به دشمنان خدا ملحق مىشويد، و ممکن است آيه براى رفع نگرانى کسانى باشد که قبل از علم به حرمت استغفار براى مشرکان، براى آنان استغفار مىکردند.
امام رضا عليه السلام فرمود: خداوند بر امام واجب کرده است که هر گاه نگران مرگ خود شد، امام معصوم بعدى را براى مردم معرّفى کند، سپس اين آيه را تلاوت کرد. «3»
اضلال خدا، کيفر بىاعتنايى به هدايت اوست. مخالفت آگاهانه با رهنمودهاى الهى، زمينهى سلب هدايت خداوند است. ما کانَ اللَّهُ لِيُضِلَ ... حَتَّى يُبَيِّنَ
«1». عموى ابراهيم او راى تهديد مىکرد که سنگسارت خواهم کرد؛ لئنلمتنته لأرجمّنک (مريم، 46) ولى ابراهيم همچنان بردبار بود.
«2». تفسير مجمعالبيان.
«3». تفسير نورالثقلين.
جلد 3 - صفحه 514