نکته‌های تفسیر نور

بدنبال نزول آياتى که به شدّت از متخلّفان جنگ انتقاد مى‌کرد و سختگيرى پيامبر در مورد آنان، از آن به بعد و در جنگ‌هاى بعدى، همه‌ى مسلمانان براى جهاد آماده مى‌شدند جلد 3 - صفحه 522 و پيامبر را در مدينه تنها مى‌گذاشتند. اين آيه کنترلى براى کوچ آنان به جبهه بود. «1» همه‌ى مسلمانان باديه‌نشين براى آموختن دين، به شهر مى‌آمدند و اين موجب کوچ به شهر و تبعات بد آن مى‌شد. آيه نازل شد که بعضى براى آشنايى بادين به شهر بيايند، آنگاه به وطن خود برگشته و ديگران را ارشاد کنند. «دين»، مجموعه‌ى قوانين الهى و مقررّات ظاهرى و باطنى اسلام است. اسلام که تنها دين پذيرفته‌ى الهى است، «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ» «2» به معناى تسليم خدا بودن است. تفقّه در دين، به معناى تلاش براى کسب شناخت عميق در دين و عقايد واحکام اسلامى است. تفقّه در دين، گاهى ممکن است براى دنيا و مقام و عشق به درس و بحث و سرگرمى و عقب نماندن از دوستان باشد و گاهى براى دين، خدا، بهشت و نجات امّت باشد. آيه، دوّمى را ارزشمند مى‌داند که بيم‌دهى مردم و دعوت آنان به راه خداست. «لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ» چنانکه حضرت امير عليه السلام به فرزندش سفارش مى‌کند: «تَفقَّه فى‌الدّين فان الفقهاء ورثة الانبياء» «3» امام حسين عليه السلام نيز شب عاشورا در جملاتى خداوند را چنين ستود: حمد خدايى که ما را فقيه در دين قرار داد. «4» از امام صادق عليه السلام پرسيدند: اگر براى امام حادثه‌اى اتفاق افتاد، تکليف مردم چيست؟ امام اين آيه را تلاوت فرمود که از هر شهر و طايفه‌اى بايد براى شناخت امام حرکت کنند. «5»