پرداختن به دشمنانِ‌نزديک‌تر و جنگيدن با آنان، مزايايى دارد، از جمله: به هزينه و امکانات کمترى نياز است، اطلاعات ما از آنان بيشتر است، تدارک جبهه آسانتر و آمادگى عمومى براى مقابله با آنان بيشتر است، خطرشان مقدّم‌تر است، راه دفع آنان ودسترسى به منطقه‌ى جنگ سريعتر است، هم خودش دشمن است، هم مى‌تواند بازوى دشمنان دورتر باشد.
«غِلْظَةً» به معناى صلابت، قدرت و هيبت است، نه سنگدلى و بدخلقى. از اين رو در مسائل نظامى، مانور و قدرت‌نمايى ورژه ولباس وشعار وهرچه که قواى اسلام را قدرتمند نشان دهد، مورد ستايش است. پيامبرخدا صلى الله عليه و آله نيز هنگام فتح مکّه، مسلمانان را فرمان داد تا در مقابل چشم ابوسفيان رژه رفتند تا با نشان دادن قدرت و شکوه سپاه اسلام، روحيّه‌ى مشرکان تضعيف شود.
مسأله‌ى «الاقربُ فالاقرب»، يعنى اولويّت دادن به آنچه نزديکتر به انسان است، در همه‌ى امورِ تعاليم اسلامى مطرح است، در انفاق و صدقه، ابتدا يتيم و فقيرِ خويشاوند، در
جلد 3 - صفحه 525
پرداخت زکات ابتدا نيازمندان محلّى و نزديک، در جنگ، نخست دشمنان نزديکتر، در دعوت وتبليغ، ابتدا بستگان نزديک و اهل منطقه، در مسجد، تقدّم همسايه‌ى مسجد، در سفره و مهمانى، طعام نزديک انسان و در نماز جماعت و در صف اوّل، آنان که به امام جماعت در کمالات نزديکترند.
اين آيه، جهاد آزاديبخش را مى‌گويد، نه جهاد دفاعى را. از اين رو به صفات مبارزان اسلامى پرداخته، نه به شرايط هجوم کافران. «1»
در سيره‌ى پيامبر، نمونه‌هاى بسيارى ديده مى‌شود که به سپاه اسلام توصيه مى‌فرمود: با تقوا باشند، به زنان کفّار آسيبى نرسانند، به درختان لطمه نزنند. حتّى يک بار کشته‌ى دختر کافرى را ديد و به شدّت ناراحت شد. «2»