1- بازگشت ما به سوى خداست، بيهوده به فکر راضى ساختن اين و آن نباشيم.
«إِلَيْهِ مَرْجِعُکُمْ»
2- همهى انسانها، پس از مرگ زنده خواهند شد. «إِلَيْهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِيعاً»
3- معاد، مادّى و جسمانى است. «يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ» (اعاده به معناى بازگرداندن همان چيز است)
4- توانايى خداوند بر پديد آوردن، نشانهى توانايى او بر رستاخيز است. «يَبْدَؤُا
«1». تفاسير مجمعالبيان و کبيرفخررازى.
«2». يونس، 26.
«3». فاطر، 30.
جلد 3 - صفحه 539
الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ»
5- نه تنها انسان دوباره زنده مىشود، بلکه همهى آفرينش بار ديگر آفريده مىشود. «يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ»
6- همان گونه که تمام هستى، براى بشر آفريده شده، در آخرت نيز اعادهى خلق براى پاداش گرفتن بشر است. يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِيَ ...
7- آفرينش همچنان استمرار دارد. «يَبْدَؤُا الْخَلْقَ»
8- مقصود اصلى از معاد، پاداش مؤمنان است. «لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا» و کيفر کافران به خاطر عدل الهى است.
9- پاداش الهى براساس قسط و عادلانه است. (با ازدياد به واسطهى فضل او منافات ندارد) لِيَجْزِيَ ... بِالْقِسْطِ
10- ارزش کارهاى خوب، به انگيزه وهدف خوب آن است. «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»
11- استمرار و پافشارى بر کفر، موجب عذاب است. «بِما کانُوا يَکْفُرُونَ»