اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ يَهدِيهِم رَبُّهُم بِإِيمانِهِم تَجرِي مِن تَحتِهِم‌ُ الأَنهارُ فِي جَنّات‌ِ النَّعِيم‌ِ «9»
محققا کساني که ايمان آوردند و عمل صالح نمودند پروردگار آنها آنها را هدايت ميفرمايد بواسطه ايمان آنها جاري ميشود از پاي قصرهاي آنها نهرهايي در بهشتهاي پر نعمت.
إِن‌َّ الَّذِين‌َ آمَنُوا مقابل منکرين معاد و غافلين کساني که ايمان بخدا و روز جزاء دارند و تصديق انبياء نمودند و معتقد بجميع عقائد حقّه شدند و بر ايمان خود تا بدرود حيات ثابت بودند وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ مراد اينکه نيست که جميع اعمال صالحه را بجا بياورند زيرا ممکن نيست حتي بر احدي و نيز مراد اينکه نيست که جميع اعمال آنها صالحه باشد زيرا اعمال مباحه از خورد و خواب و حرکات و سکنات هم از آنها صادر ميشود بلکه مراد اينست که اعمال صالحه دارند از واجبات و ترک محرمات که معني تقوي است.
يَهدِيهِم رَبُّهُم بِإِيمانِهِم که هر قدمي رو بخدا بروند توفيق بيشتري بآنها عنايت شود وَ الَّذِين‌َ جاهَدُوا فِينا لَنَهدِيَنَّهُم سُبُلَنا عنکبوت آيه 69، چنانچه اهل معاصي هر چه مرتکب شوند خذلان بمعصيت ديگري پيدا ميکنند.
تَجرِي مِن تَحتِهِم‌ُ الأَنهارُ چهار نهر بهشت فِيها أَنهارٌ مِن ماءٍ غَيرِ آسِن‌ٍ وَ أَنهارٌ مِن لَبَن‌ٍ لَم يَتَغَيَّر طَعمُه‌ُ وَ أَنهارٌ مِن خَمرٍ لَذَّةٍ لِلشّارِبِين‌َ وَ أَنهارٌ مِن عَسَل‌ٍ مُصَفًّي محمّد صلّي اللّه عليه و آله و سلّم آيه 17 فِي جَنّات‌ِ النَّعِيم‌ِ تمام جنات نعمت پروردگار است لکن از براي هر قسمتي نامي گذارده جنة الخلد، جنات عدن، دار السلام، جنة الفردوس جنة المأوي و يکي جنات النعيم است تنبيه- در اينکه آيات منکرين معاد و غافلين را فرمود مأواي آنها نار است و مؤمنين که عمل صالح داشته باشند جنات النعيم
جلد 9 - صفحه 353
و اما مؤمن که عمل صالح ندارد بيان نفرمود مي‌گوييم بمقتضاي ادله بسيار از آيات و اخبار در تحت چهارده عنوان که در مجلد سوم کلم الطيب ذکر شده اگر با ايمان از دنيا رفتند اهل نجات و اگر خداي نخواسته بدون ايمان رفتند اهل عذاب.