اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
دَعواهُم فِيها سُبحانَک‌َ اللّهُم‌َّ وَ تَحِيَّتُهُم فِيها سَلام‌ٌ وَ آخِرُ دَعواهُم أَن‌ِ الحَمدُ لِلّه‌ِ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ «10»
اينکه مؤمنين موقعي که داخل بهشت ميشوند ذکر آنها و کلام آنها تسبيح است و يکديگر را که ملاقات ميکنند تحيّت آنها سلام است و موقعي که در محل خود اقامت ميکنند ذکر آنها تحميد است.
دَعواهُم فِيها مرجع ضمير الّذين آمنوا و عملوا الصالحات است و دعوي کلام و ذکري است که بمجرد ورود ميگويند سُبحانَک‌َ اللّهُم‌َّ تسبيح و تقديس و تنزيه پروردگار است از کليه عيوب و نواقص ذاتا که داراي جميع کمالات و فعلا تمام افعالش داراي حکمت و مصلحت و حسن است که از آن جمله وفاء بوعد و عهد است چنانچه در جاي ديگر ميفرمايد وَ نادي أَصحاب‌ُ الجَنَّةِ أَصحاب‌َ النّارِ أَن قَد وَجَدنا ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا فَهَل وَجَدتُم ما وَعَدَ رَبُّکُم حَقًّا قالُوا نَعَم اعراف آيه 42 وَ تَحِيَّتُهُم فِيها سَلام‌ٌ ملائکه و حور العين و غلمان و اهل بهشت در موقع ملاقات تحيت آنها بيکديگر سلام است وَ سِيق‌َ الَّذِين‌َ اتَّقَوا رَبَّهُم إِلَي الجَنَّةِ زُمَراً حَتّي إِذا جاؤُها وَ فُتِحَت أَبوابُها وَ قال‌َ لَهُم خَزَنَتُها سَلام‌ٌ عَلَيکُم طِبتُم فَادخُلُوها خالِدِين‌َ زمر آيه 73، و نيز ميفرمايد وَ المَلائِکَةُ يَدخُلُون‌َ عَلَيهِم مِن کُل‌ِّ باب‌ٍ سَلام‌ٌ عَلَيکُم بِما صَبَرتُم فَنِعم‌َ عُقبَي الدّارِ رعد آيه 24، و سلام تحيت اسلام است و بسيار داراي فضائل است بخصوص در باب زيارت بسا صد سلام دارد و در مجلد اول در قسمت سلام نماز مفصلا بيان احکام سلام و معاني سلام و کساني که نبايد بآنها سلام کرد
جلد 9 - صفحه 354
و جواب سلام و فضائل و مثوبات آن را بيان کرديم مراجعه فرمائيد.
وَ آخِرُ دَعواهُم نه معني اينکه باشد که آخرين دعواي آنها اينست بلکه يعني دعواي ديگر آنها تحميد است که دائما تسبيح و تحميد ميکنند (ان الحمد للّه رب العالمين) چنانچه در جاي ديگر ميفرمايد وَ قالُوا الحَمدُ لِلّه‌ِ الَّذِي صَدَقَنا وَعدَه‌ُ وَ أَورَثَنَا الأَرض‌َ نَتَبَوَّأُ مِن‌َ الجَنَّةِ حَيث‌ُ نَشاءُ زمر آيه 74.