اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَم يَقُولُون‌َ افتَراه‌ُ قُل فَأتُوا بِسُورَةٍ مِثلِه‌ِ وَ ادعُوا مَن‌ِ استَطَعتُم مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ إِن کُنتُم صادِقِين‌َ (38)
آيا ميگويند که حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم افتراء بخدا بسته و اينکه قرآن را خود بهم بافته بگو اگر چنين است پس بياوريد شما بيک سوره مثل قرآن و هر قدر ميتوانيد و استطاعت داريد دعوت کنيد کساني را که با شما کمک کنند در آوردن يک سوره اگر شما هستيد راست گويان.
اينکه آيه شريفه تهديدش از ساير آيات در اينکه باب زيادتر است زيرا در يک جا تعبير بمثله فرموده قُل لَئِن‌ِ اجتَمَعَت‌ِ الإِنس‌ُ وَ الجِن‌ُّ عَلي أَن يَأتُوا بِمِثل‌ِ هذَا القُرآن‌ِ لا يَأتُون‌َ بِمِثلِه‌ِ وَ لَو کان‌َ بَعضُهُم لِبَعض‌ٍ ظَهِيراً بني اسرائيل آيه 90، و در جاي ديگر قناعت بده سوره کرده أَم يَقُولُون‌َ افتَراه‌ُ قُل فَأتُوا بِعَشرِ سُوَرٍ مِثلِه‌ِ مُفتَرَيات‌ٍ وَ ادعُوا مَن‌ِ استَطَعتُم مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ إِن کُنتُم صادِقِين‌َ هود آيه 16، و در اينجا اکتفاء
جلد 9 - صفحه 387
بيک سوره و لو سور قصار باشد فرموده أَم يَقُولُون‌َ افتَراه‌ُ ترديد از خداوند نيست بلکه معني اينست که مشرکين نسبتهاي ناروايي بحضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم زدند کذّابش گفتند، ساحرش ناميدند، مجنونش خواندند يکي از نسبتها اينکه آن قرآن مجيد را از مفتريات او شمردند حتي گفتند که ديگران هم او را اعانت و کمک کردند وَ قال‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا إِن هَذا إِلّا إِفک‌ٌ افتَراه‌ُ وَ أَعانَه‌ُ عَلَيه‌ِ قَوم‌ٌ آخَرُون‌َ فرقان آيه 5.
قُل فَأتُوا بِسُورَةٍ مِثلِه‌ِ يک سوره و لو مشتمل بر سه آيه باشد مثل سوره کوثر و سوره عصر وَ ادعُوا مَن‌ِ استَطَعتُم مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ هر قدر ميتوانيد براي آوردن يک سوره از فصحاء و بلغاء و دانشمندان و شعراء زبردست دعوت کنيد غير از خداوند متعال إِن کُنتُم صادِقِين‌َ در اينکه نسبت افتراء زيرا پيغمبر يک بشري بيش نيست اگر از خود بافته بود ديگران هم قدرت داشتند و چون تا دامنه قيامت همچه قدرتي بر احدي نيست معلوم ميشود که اينکه دعوي کذب محض است و اينکه قرآن کلام حق است و معجزه باقيه رسول اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است.