مشابه اين کلام الهى را در همين سوره «1» خوانديم که خداوند به بنىاسرائيل مىفرمود: در برابر ناملايمات و سختىها، از صبر و نماز کمک بگيريد. در اين آيه نيز به مسلمانان دستور داده مىشود تا در برابر حوادث سخت زندگى، از صبر و نماز يارى بجويند. آرى، دردهاى يکسان، داروى يکسان لازم دارد.
اصولًا انسانِ محدود، در ميان مشکلات متعدّد و حوادث ناگوار، اگر متصل به قدرت نامحدود الهى نباشد، متلاشى ومنکوب مىشود. و انسانِ مرتبط با خداوند، در حوادث و سختىها، خود را نمىبازد و براى او حوادث، بزرگ نمىنمايد. کسى که نماز را با حضور قلب و با توجّه مىخواند، به معراج مىرود. هرچه پرواز معنوى او بيشتر باشد و بالاتر رود، دنيا و مشکلات آن و حتّى خوشىهاى آن کوچکتر مىشود.
انسان، يا در نعمت بسر مىبرد که بايد به آيه قبل عمل کند؛ «فَاذْکُرُونِي، اشْکُرُوا لِي» و يا در سختى بسر مىبرد که بايد به اين آيه عمل کند؛ «اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ»
خداوند مىفرمايد: خدا با صابران است و نمىفرمايد: با نمازگزاران است. زيرا نماز نيز نياز
«1». بقره، 45.
جلد 1 - صفحه 236
به صبر و پايدارى دارد. «1»
در روايات مىخوانيم: هرگاه کار سختى براى حضرت على عليه السلام پيش مىآمد حضرت دو رکعت نماز مىخواند. «2» اين سيره را بوعلى سينا نيز عمل مىکرد.
صبر، مادر همه کمالات است؛
* صبر در جنگ، مايه شجاعت است.
* صبر در برابر گناه، وسيله تقواست.
* صبر از دنيا، نشانه زهد است.
* صبر در شهوت، سبب عفّت است.
* صبر در عبادت، موجب طاعت، و صبر در شبهات، مايهى وَرع است. «3»