کلمه‌ى «دَابَّةٍ» از «دَبيب» به معناى آهسته راه رفتن و قدم‌هاى کوچک برداشتن است، ولى به هر جنبنده‌اى اطلاق مى‌شود.
«رزق» به معناى بخشش مستمرّ است، چه مادّى و چه معنوى، و لذا در دعا مى‌خوانيم:
الّلهم ارزقنى ... قلباً خاشعاً ... و لساناً ذاکراً ... و علماً نافعا «1» رزقى که خداوند مى‌دهد از هر جهت مناسب با موجودات است، مثلًا غذاى کودک در شکم مادر به تناسب نياز او تغيير مى‌کند تا آنکه پس از تولّد تبديل به شيرى گوارا مى‌شود و الّا انسان با چه قدرتى مى‌توانست به نوزاد در رحمِ مادر غذا برساند و يا نوزاد چگونه مى‌توانست غذاى خود را بدست آورد. «وَ کَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُها» «2»
«مستقر»، به معناى جايگاه ثابت و «مستودع» به معناى وديعه گذاشتن و گرفتن آن است که کنايه از جايگاه موقّت است.
حضرت على عليه السلام در وصيّت به فرزندش امام حسن مى‌فرمايد: رزق دوگونه است: نوعى از آن را بايد با تلاش و کوشش بدست آورى و نوعى ديگر خود به سراغ تو مى‌آيد. «3» (مثل نور، باران وهوا در طبيعت و هوش، حافظه واستعداد در انسان)
پس مراد آيه آن نيست که در گوشه‌اى بنشينيم و منتظر نزول غذاى آسمانى باشيم، بلکه منظور آن است که هم کار و تلاش داشته باشيم و هم آنچه را بدست مى‌آوريم رزقى از جانب خدا بدانيم، لذا همه‌ى پيشوايان دينى ما کار مى‌کرده‌اند.
«1». بحار، ج 95، ص 258.
«2». عنکبوت، 60.
«3». بحار، ج 5، ص 147.
جلد 4 - صفحه 22
لازمه‌ى رزق‌رسانى به همه‌ى موجودات، علم به مکان و نياز آنهاست، بايد يک سيستم بسيار دقيق وجود داشته باشد که آخرين آمار، آخرين نيازها و آخرين قرارگاه را بداند. تعداد انسان‌ها و حيوانات از دريايى، هوايى و صحرايى و همه‌ى موجودات ريز و درشت با ويژگى‌هاى گوناگون و نيازهاى بسيار متنوّع آنان را بداند. «يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها»
اگر همه‌ى امور در کتاب مبين است «کُلٌّ فِي کِتابٍ مُبِينٍ»، پس کسى که علم کتاب را داشته باشد، همه چيز را مى‌داند. در آيه آخر سوره‌ى رعد مى‌خوانيم: به کفّار بگو: شاهد من خداوند است و کسى که علم کتاب را دارا است. روايات شيعه و سنّى مى‌گويند که مراد از اين شخص حضرت على عليه السلام است.
خداوند دو سنّت دارد: يکى سنّت رزق رسانى و يکى سنّت اجراى امور از طريق اسباب و وسايل، بنابراين رسيدن به رزق منافاتى با قانون تلاش انسان‌ها ندارد.