نکته‌های تفسیر نور

مراد از شش روز در آيه، شش مرحله و دوران است. زيرا در ابتداى آفرينش، خورشيدى نبود تا شب و روزى باشد. کلمه‌ى «عرش» به سقف و مکان مسقّف و داربست و همچنين به تختِ بلند و بزرگ پادشاهان اطلاق مى‌شود و گاهى به عنوان کنايه از قدرت بکار رفته است. مثلًا مى‌گويند: فلانى بر تخت نشست، يا آنکه فلانى را از تخت پائين کشيدند، يعنى قدرتش از بين رفت. سؤال: اين آيه، هدف خلقت را آزمايش انسان مى‌داند، «لِيَبْلُوَکُمْ» ولى آيات ديگر امور ديگرى را بيان کرده‌اند، چگونه است؟ پاسخ: هدف‌ها در طول يکديگر و به صورت مرحله‌اى است، چنانکه شخمِ زمين براى کشت است و کشت براى گندم و گندم براى نان و نان براى انسان. آيات قرآن نيز مراحلى را براى هدف خلقت انسان بيان کرده است: الف: آفرينش براى آزمايش است. «لِيَبْلُوَکُمْ» ب: آزمايش، براى جدا کردن خوبان از بدان است. «لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ» «1» ج: جدا کردن خوبان از بدان، براى جزا و کيفرِ متناسب است. «لِتُجْزى‌ کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ» «2» «1». انفال، 37. «2». جاثيه، 22. جلد 4 - صفحه 24 د: جزا و کيفرِ متناسب، براى عمل به وعده بوده است. «وَعْداً عَلَيْنا» «1» حضرت على عليه السلام فرمود: آزمايش خداوند براى دانستن نيست، بلکه آزمايش او براى بروز عکس‌العمل از انسان است، تا اگر عملش خوب بود، پاداش گيرد و اگر بد بود، کيفر بيند. «2» در روايات، «أَحْسَنُ عَمَلًا» به «احسن عقلا و اورع عن محارم اللّه و اسرع فى طاعة اللّه» «3» و در بعضى روايات به «ازهد فى الدنيا» «4» تفسير شده است، چنانکه امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: حُسن عمل، يعنى عملِ همراه علم، اخلاص و تقوى، نه عمل زياد. «5»