سؤال: اين آيه مىفرمايد: ما به دنياطلبان بدون کم و کاست و به طور کامل نتيجهى اعمالشان را در دنيا خواهيم داد، امّا در موارد ديگرى مىفرمايد: «مَنْ کانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ» «1» به هر کس و به هر مقدار که بخواهيم عطا مىکنيم.
جمع ميان اين آيات چگونه است؟
پاسخ: دراين آيه مىفرمايد: نتيجهى کارشان را مىدهيم، «أَعْمالَهُمْ» ولى در آن آيه مسئلهى کار مطرح نيست، بلکه آرزو مطرح است که خداوند مىفرمايد: بعضى به گوشهاى از آرزوهاى خود مىرسند.
کسانى که ايمان به معاد ندارند و يا براى خداوند کار نمىکنند، طلبى از پروردگار ندارند و در
«1». اسراء، 18.
جلد 4 - صفحه 34
برابر خدمات و اختراعات و اکتشافات خود در همين دنيا به نام و نانى مىرسند. کسى مىتواند به پاداش اخروى انتظار داشته باشد که به آن ايمان داشته باشد و الّا کسى که نه خدا را قبول دارد و نه معاد را، چه توقّعى از خداوند دارد؟
انسان اگر به جاى آخرت، دنيا، به جاى باقى، فانى و به جاى نامحدود، هدف محدود را دنبال کند، نتيجهى عملش نيز محدود به همين دنياى فانى خواهد بود.