نکته‌های تفسیر نور

روزى اميرالمؤمنين على عليه السلام به گروهى سلام کردند، آنها در جواب گفتند: «عليک السلام و رحمة اللّه و برکاته عليکم اهل البيت و مغفرته و رضوانه»، حضرت فرمودند: در پاسخ سلام، بيش از آنچه ملائکه به ابراهيم عليه السلام گفتند اضافه نکنيد، لذا جمله‌ى «و رحمة اللّه و برکاته» کافى است. «1» سؤال: با توجّه به اينکه در آيه‌ى فوق، فرشتگان به همسر حضرت ابراهيم عليه السلام، اهل‌بيت خطاب کردند و طبعاً همسر هر فردى اهلِ‌خانه‌ى او بشمار مى‌آيد، چرا در آيه‌ى تطهير؛ «إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَکُمْ تَطْهِيراً» «2»، همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله جزء اهل‌بيت او محسوب نمى‌شوند؟ پاسخ: اگر صرفاً به معناى لغوى کلمه تکيه کنيم، طبيعتاً کلمه‌ى «اهل‌بيت» به همسر انسان اطلاق مى‌گردد، امّا گاهى دليل در دست داريم که فردى را از اين معنا خارج مى‌کند، نظير «1». تفسير مجمع‌البيان. «2». احزاب، 33. جلد 4 - صفحه 93 آيه‌ «إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِکَ» «1» که فرزند نوح عليه السلام را از اهل او به حساب نمى‌آورد، يا گاهى دليلى پيدا مى‌شود که فردى را در اين امر داخل مى‌سازد، مثل آنچه که در مورد سلمان آمده که حضرت رسول فرمودند: «سلمان منّا اهل البيت» «2» در آيه‌ى تطهير نيز روايات بسيارى در دست است که پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله با بردن افراد خاصّى به زير عبا، فقط آنها را اهل بيت خود ناميدند و اجازه نفرمودند که حتّى همسرشان امّ‌سلمه، وارد شود.