تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ جاءَهُ قَوْمُهُ يُهْرَعُونَ إِلَيْهِ وَ مِنْ قَبْلُ کانُوا يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ قالَ يا قَوْمِ هؤُلاءِ بَناتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَکُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لا تُخْزُونِ فِي ضَيْفِي أَ لَيْسَ مِنْکُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ (78)
وَ جاءَهُ قَوْمُهُ يُهْرَعُونَ إِلَيْهِ: و آمدند لوط را قوم در حالتى که به شتاب دوانيده مى‌شدند به سوى او، يعنى شيطان و هواى نفس و شهوات ايشان را مى‌دوانيد و به يکديگر سرعت مى‌کردند براى طلب فاحشه. وَ مِنْ قَبْلُ کانُوا يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ: و پيش از اين وقت هم بودند که کارهاى بد مى‌نمودند از لواطه و کبوتربازى و صفير زدن در مجالس و بر سر راهها نشستن براى استهزاء و به سبب عادت بر فواحش و اتيان آن در هر محفل و مجلس بکلى پرده حيا را دريده اصلا شرمى نداشتى، لذا بيکبار به در خانه لوط و گفتند: مهمانان را از خانه بيرون آر و به دست ما ده.
قالَ يا قَوْمِ هؤُلاءِ بَناتِي: فرمود لوط: اى گروه من اينها دختران من، ايشان را بخواهيد. هُنَّ أَطْهَرُ لَکُمْ: ايشان پاکيزه‌ترند براى شما. تزويج دختران به آنها به شرط ايمان بوده. حضرت لوط دو دختر داشت: يکى را «عورا» و ديگرى را «زيبا» نام، و قوم سابقا آنها را خبطه نموده و لوط به سبب خبث ايشان امتناع مى‌فرمود، چون ملجأ شد، به آن راضى گرديد تا به فاحشه اقدام نکنند.
خلاصه لوط به جهت دفع فساد و فواحش و حميت خود فرمود به اين دختران متزوج شويد. بعد از آن نصيحت و موعظه فرمود ايشان را که: فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لا
جلد 6 - صفحه 110
تُخْزُونِ فِي ضَيْفِي: پس بترسيد از خدا به ترک فواحش و مرا رسوا مکنيد، و يا شرمنده مسازيد در شأن مهمانان من؛ زيرا رسوائى و فضاحت که به مهمان وارد آيد، هرآينه عار و ننگ ميزبان خواهد بود. أَ لَيْسَ مِنْکُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ: آيا نيست از شما مردى با رشد و راه يافته که شما را پند دهد و راه حق بنمايد و از عملهاى بد باز دارد.
علامه مجلسى رحمه الله از على بن ابراهيم قمى نقل نمايد: «1» چون مهمانان وارد خانه حضرت لوط شدند، نزد زنش آمده گفت: امشب مهمانان چندى بر من وارد شده، قوم خود را خبر مکن تا هر گناه که تا حال کرده‌اى از تو عفو کنم.
قبول کرد. و علامت ميان قومش آن بود که هر مهمان در خانه لوط بود در روز دود در بالاى بام و در شب آتش مى‌افروخت. در آن حال دويد به بالاى بام و آتش افروخت. قوم از هر طرف به خانه لوط آمدند گفتند: آيا تو را نهى نکرديم که مهمان به خانه نياورى. خواستند فضاحت کنند. حضرت فرمود: اينها دختران من، پاکيزه‌ترند براى شما، پس از خدا بترسيد و مرا خوار نگردانيد در باب مهمانان. آيا نيست يک مرد که به رشد و صلاح مايل باشد. مروى است که مراد حضرت لوط عليه السلام از دختران خود، زنهاى قوم بودند، زيرا هر پيغمبرى پدر امت خود باشد، پس ايشان را به حلال دعوت نمود نه به حرام؛ گفتند: ما را در دختران تو حقى نيست، و مى‌دانى ما چه مى‌خواهيم. چون از ايشان نااميد شد، گفت: کاش مرا قوتى بود تا پناه مى‌بردم. «2»