اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا يا لُوطُ إِنّا رُسُل‌ُ رَبِّک‌َ لَن يَصِلُوا إِلَيک‌َ فَأَسرِ بِأَهلِک‌َ بِقِطع‌ٍ مِن‌َ اللَّيل‌ِ وَ لا يَلتَفِت مِنکُم أَحَدٌ إِلاَّ امرَأَتَک‌َ إِنَّه‌ُ مُصِيبُها ما أَصابَهُم إِن‌َّ مَوعِدَهُم‌ُ الصُّبح‌ُ أَ لَيس‌َ الصُّبح‌ُ بِقَرِيب‌ٍ (81)
گفتند ملائکه بحضرت لوط ما فرستادگان پروردگار تو هستيم اينکه قوم هرگز بتو آسيبي نميتوانند رساند پس شبانه اهل خود را بردار و از ميان قوم بيرون رو و احدي از قوم مطّلع از خروج شما نشود مگر زن خود را که همراه مبر که آنهم اصابه ميکند عذابي را که قوم اصابه ميکنند محقق وعده عذاب آنها صبح است آيا صبح نزديک نيست.
قالُوا يا لُوطُ نظر به اينکه يکي از طرق وحي ارسال ملائکه است بصورت بشريت مثل اينکه جبرئيل بصورت دحيه کلبي بر پيغمبر نازل شد چنانچه ميفرمايد وَ ما کان‌َ لِبَشَرٍ أَن يُکَلِّمَه‌ُ اللّه‌ُ إِلّا وَحياً أَو مِن وَراءِ حِجاب‌ٍ أَو يُرسِل‌َ رَسُولًا فَيُوحِي‌َ بِإِذنِه‌ِ شوري آيه 50، اينکه ملائکه بصورت بشريت آمدند و حضرت لوط متوجه نشد که اينها ملک هستند اينها گفتند إِنّا رُسُل‌ُ رَبِّک‌َ غاية الامر رسل پروردگار اگر براي امّت باشد بايد بشر باشد و از جنس همان امت باشد حسب و نسبش معلوم باشد و اگر بر شخص نبي باشد بايد از جنس ملک باشد بهر صورتي که حکمت اقتضا کند.
لَن يَصِلُوا إِلَيک‌َ مضطرب مباش وحشت نکن اينها نميتوانند بتو اذيتي کنند و آسيبي رسانند ما جلوگير آنها هستيم.
فَأَسرِ بِأَهلِک‌َ بِقِطع‌ٍ مِن‌َ اللَّيل‌ِ موقعي که تمام بخواب رفته باشند کسي شما را نبيند، و در اخبار دارد فقط دو دختر داشت که با خود برد، و در قرآن کريم
جلد 11 - صفحه 100
هم دارد فَما وَجَدنا فِيها غَيرَ بَيت‌ٍ مِن‌َ المُسلِمِين‌َ و الذاريات آيه 36. که در اينکه مدت مديد احدي ايمان نياورده بود.
بايد علماء و وعاظ چندان نادلگران نباشند از اوضاع امروزه که نوع مردم فرمايشات آنها را نميشنوند بلکه از آنها معرضند که پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرمود در آخر الزمان
يفرّون من العلماء کما يفر الغنم من الذئب
و از مزخرفات و کفريات اينکه تورات رائج دست يهود که بسيار مورد تعجب است دارد که دو دختر لوط پس از آني که تمام قوم هلاک شدند شهوت بآنها غلبه کرد و ديدند ديگر مردي نيست شراب بلوط دادند و نزد او رفتند و از نسل اينکه دو دختر هفتاد پيغمبر بوجود آمد وَ لا يَلتَفِت مِنکُم أَحَدٌ بنحو مخفيانه برويد که احدي شما را نبيند و مطلع نشود إِلَّا امرَأَتَک‌َ متعلق باسر باهلک است يعني امرأه خود را همراه نبر، نه متعلق به و لا يلتفت که معني اينکه باشد که او مانعي ندارد ملتفت شود بخصوص بقرينه إِنَّه‌ُ مُصِيبُها ما أَصابَهُم مخصوصا در خبر دارد که موقعي که حجاره بر قوم باريد حجاره عظيمي بر سر امرأه لوط آمد و هلاک شد.
إِن‌َّ مَوعِدَهُم‌ُ الصُّبح‌ُ مثل اينکه لوط تقاضا کرد که بفوريت اقدام کنيد اينها گفتند موقع نزول عذاب صبح است، و ظاهرا سر تأخير تا صبح براي اينکه بوده که حضرت لوط از آن محل خارج شود چون هفت قريه بود و البته پياده بود تا خارج شود و تأخير تا صبح چند ساعتي بيش نيست لذا گفتند أَ لَيس‌َ الصُّبح‌ُ بِقَرِيب‌ٍ