اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلَمّا جاءَ أَمرُنا جَعَلنا عالِيَها سافِلَها وَ أَمطَرنا عَلَيها حِجارَةً مِن سِجِّيل‌ٍ مَنضُودٍ (82)
پس موقعي که امر ما رسيد قرار داديم اعلاي مراکز قوم را سافل يعني
جلد 11 - صفحه 101
وارونه کرديم و باريديم بر آن مراکز سنگهايي از سجّيل بهم پيوسته.
فَلَمّا جاءَ أَمرُنا دستور نزول عذاب و اراده حق بر اهلاک قوم جَعَلنا عالِيَها سافِلَها که مأمور شد جبرئيل که اينکه هفت شهر قوم لوط را از زمين بر کند ببال خود يعني اينکه طبقه زمين که آنها سکونت داشتند از جا کنده شد و آن قدر بالا برد که ملائکه آسمان صداي خروسان و سگهاي آنها را ميشنيدند و اينکه شهرها را وارونه کردند تمام زير زمين رفتند که ديگر يک عمارتي و اشجاري و آثاري از آنها باقي نماند.
وَ أَمطَرنا عَلَيها حِجارَةً اشکال- بعد از واژگون شدن و تمام زير زمين رفتن باريدن سنگ چه نتيجه دارد.
جواب- عطف بفاء و ثم‌ّ نداده که دلالت بر تراخي کند بلکه بواو که دلالت بر جمع است مي‌گويي زيد و عمرو و بکر آمدند دليل نيست که باين ترتيب آمده باشند در حديث کسا خداوند ميفرمايد
(هم فاطمه و ابوها و بعلها و بنوها)
با اينکه فاطمه آخر کسي بود که زير کسا رفت. بناء علي هذا موقعي که شهر کنده شد و بالا رفت امطار حجاره شد سپس سرنگون شد.
مِن سِجِّيل‌ٍ مَنضُودٍ سجيل در مجمع البحرين دارد که طين است که در جهنم پخته شده و از عدس بزرگتر و از نخود کوچکتر و هر دانه بر فرق يکي از آنها ميرسيد و از دبر آنها خارج ميشد، و در مجمع البيان دارد عدّه آنها چهار مليون بود. و منضود يعني مرتب پي در پي بترتيب نازل ميشد.