تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ (90) پس از راه لطف موعظه فرمايد: وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ‌: و طلب آمرزش کنيد پروردگار خود را به ايمان. ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ‌: 1- پس بازگشت نمائيد به پرستش الهى از ستايش غير. 2- طلب آمرزش کنيد از خداى متعال، پس متوصل شويد به آن به سبب توبه. 3- استغفار کنيد از گذشته و عازم باشيد در آينده. 4- استغفار نمائيد در حال، پس دائم و ثابت باشيد بر آن. 5- استغفار نمائيد در علانيه، پس اضمار ندامت کنيد در قلب. إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ: بدرستى که پروردگار من بخشاينده است بر مستغفران، دوستدار تائبان. تبصره: اين مطلب مسلم آمده که ذات احديت الهى منزه از جسميت و عوارضات آن باشد، بنابراين اسماء صفات از قبيل: رحيم، ودود، رءوف و غيره معناى حقيقى آن نسبت به مقام ربوبى شايسته نيست، زيرا صفت رحم عبارت است از حالت رقّتى در قلب که آثار بخشش در خارج به سبب آن ظاهر شود (تعالى اللّه عن ذلک علوّا کبيرا) پس مراد رحيميت از ذات حق تعالى، لازمه آن باشد يعنى بخشايش نسبت به بندگان، و همچنين ودود لازمه دوستى که اظهار لطف و مرحمت باشد نسبت به بنده منظور فرمايد، چنانچه کسى مودت غير داشته باشد به او احسان و انعام نمايد، و يا رضاى الهى است از بندگان و قبول طاعت آنان و اثابت بر وفق آن، و اين وعد است بر توبه بعد از وعيد بر اصرار، و ممکن است که ودود به معنى مفعول باشد، يعنى بندگان او را دوست دارند و بدان جهت کمال انقياد امر او نمايند. يعقوب کرخى در شرح اسماء اللّه معنى ودود را بر اين وجه نموده که: دوست دارنده نيکى به همه خلقان و دوست گرداننده دلها به حق، يعنى ذات سبحانى دوست دارد نيکان را و نيکان او را دوست دارند. از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله مروى است که شعيب‌ جلد 6 - صفحه 127 عليه السّلام خطيب انبياء بوده.