نکته‌های تفسیر نور

«خذلان» اين است که انسان به حمايت کسى اميد داشته باشد، ولى او انسان را رها کند. به گفته‌ى روايات، رهبر الهى، مصداق ذکر است و گمراه کردن از ذکر «لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّکْرِ» يعنى گمراه شدن از رهبر حقّ. «1» اسلام براى دوستى وانتخاب دوست، سفارش‌هاى زيادى دارد و دوستى با افرادى را تشويق و از دوستى با افرادى نهى کرده است که اين موضوع به بحث مستقلّى نياز دارد. برخى از عنوان‌هاى فرعى موضوع «دوست و دوستى» به اين شرح است: راه‌هاى شناخت دوست، مرزهاى دوستى، ادامه‌ى دوستى، قطع دوستى، انگيزه‌هاى دوستى، آداب معاشرت با دوستان و حقوق دوست، که براى هر يک آيات و روايات بسيارى است و ما به گوشه‌اى از آنها اشاره مى‌کنيم: * اگر در شناخت کسى به ترديد افتاديد، به دوستانش بنگريد که چه افرادى هستند. «فانظروا الى خلطائه» «2» * تنهايى، از رفيق بد بهتر است. «3» * از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيدند: بهترين دوست کيست؟ فرمود: کسى که ديدارش شما را به ياد خدا بيندازد، و گفتارش به علم شما بيفزايد و کردارش ياد قيامت را در شما زنده کند. «4» * حضرت على عليه السلام فرمود: هنگامى که قدرتت از بين رفت، رفقاى واقعى تو از دشمنان شناخته مى‌شوند. «5»* حضرت على عليه السلام فرمود: رفيق خوب، بهترين فاميل است. «6» * در حديث آمده است: دوستت را در مورد غضب، درهم، دينار و مسافرت آزمايش کن. اگر در «1». تفسير کنزالدقائق. «2». بحار، ج 74، ص 197. «3». بحار، ج 77، ص 173. «4». تفسير قرطبى. «5». غرر الحکم. «6». غررالحکم. جلد 6 - صفحه 247 اين آزمايش‌ها موفّق شد، دوست خوبى است. «1» در شعر شاعران نيز درباره‌ى دوست و دوستى، بسيار سخن به ميان آمده و به معاشرت و همنشينى با دوستان خوب بسيار سفارش شده است؛ همنشين تو از تو به بايد تا تو را عقل و دين بيفزايد و از همنشينى با دوستان بد مذمّت شده است، رفيق بد به مار خوش خط و خالى تشبيه شده است که زهرى کشنده در درون دارد؛ تا توانى مى‌گريز از يار بد يار بد بدتر بود از مار بد مار بد تنها تو را بر جان زند يار بد بر جان و بر ايمان زند يا دوست بد به ابر تيره‌اى تشبيه شده است که خورشيد با آن عظمت را مى‌پوشاند؛ با بدان منشين که صحبت بد گرچه پاکى تو را پليد کند آفتاب بدين بزرگى را پاره‌اى ابر ناپديد کند