اين آيه، از گلايه‌ى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله سخن مى‌گويد و آن حضرت چون «رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ» است نفرين نمى‌کند.
امام رضا عليه السلام فرمود: دليل آن که در نماز، قرآن مى‌خوانيم آن است که قرآن از مهجوريّت خارج شود. «1»
در روايات آمده است: هر روز پنجاه آيه از قرآن را بخوانيد و هدفتان رسيدن به آخر سوره نباشد، آرام بخوانيد و دل خود را با تلاوت قرآن تکان دهيد و هرگاه فتنه‌ها همچون شب‌تاريک به شما هجوم آوردند، به قرآن پناه بريد. «2»
به نظرم رسيد اقرار بعضى بزرگان را درباره‌ى مهجوريّت قرآن نقل کنم:
«1». تفسير کنزالدقائق.
«2». تفسير نورالثقلين.
جلد 6 - صفحه 249
الف: ملاصدرا قدس سره در مقدّمه تفسير سوره واقعه مى‌گويد: بسيار به مطالعه کتب حکما پرداختم تا آنجا که گمان کردم کسى هستم، ولى همين که کمى بصيرتم باز شد، خودم را از علوم واقعى خالى ديدم. در آخر عمر به فکر رفتم که به سراغ تدبّر در قرآن و روايات محمّد و آل‌محمّد عليهم السلام بروم. يقين کردم که کارم بى‌اساس بوده است، زيرا در طول عمرم به جاى نور در سايه ايستاده بودم. از غصه جانم آتش گرفت و قلبم شعله کشيد، تا رحمت الهى دستم را گرفت و مرا با اسرار قرآن آشنا کرد و شروع به تفسير و تدبّر در قرآن کردم، درِ خانه‌ى وحى را کوبيدم، درها باز شد و پرده‌ها کنار رفت و ديدم فرشتگان به من مى‌گويند: «سَلامٌ عَلَيْکُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ». «1»
ب: فيض کاشانى قدس سره مى‌گويد: کتاب‌ها و رساله‌ها نوشتم، تحقيقاتى کردم، ولى در هيچ يک از علوم دوائى براى دردم و آبى براى عطشم نيافتم، بر خود ترسيدم و به سوى خدا فرار و انابه کردم تا خداوند مرا از طريق تعمّق در قرآن و حديث هدايت کرد. «2»
ج: امام خمينى قدس سره در گفتارى از اينکه تمام عمر خود را در راه قرآن صرف نکرده، تأسّف مى‌خورد و به حوزه‌ها و دانشگاه‌ها سفارش مى‌کند که قرآن و ابعاد گوناگون آن را در همه‌ى رشته‌ها، مقصد اعلى قرار دهند تا مبادا در آخر عمر برايّام جوانى تأسّف بخورند. «3»
«هجر»، جدايى با عمل، بدن، زبان و قلب را شامل مى‌شود. «4»
رابطه‌ى ميان انسان و کتاب آسمانى، بايد دائمى و در تمام زمينه‌ها باشد، زيرا کلمه‌ى «هجر» در جايى به کار مى‌رود که ميان انسان و آن چيز رابطه باشد. «5»
بنابراين بايد تلاشى همه جانبه داشته باشيم تا قرآن را از مهجوريّت در آوريم و آن را در همه‌ى ابعاد زندگى، محور علمى و عملى خود قرار دهيم تا رضايت پيامبر عزيز اسلام را جلب کنيم.
نخواندن قرآن، ترجيح غير قرآن بر قرآن، محور قرار ندادن آن، تدبّر نکردن در آن، تعليم ندادنش به ديگران و عمل نکردن به آن، از مصاديق مهجور کردن قرآن است. حتّى کسى
«1». مقدّمه تفسير سوره‌واقعه.
«2». رسالة الانصاف.
«3». صحيفه نور، ج 20، ص 20
«4». مفردات راغب.
«5». التحقيق فى‌کلمات القرآن.
جلد 6 - صفحه 250
که قرآن را فرا گيرد ولى آن را کنار گذارد و به آن نگاه نکند و تعهّدى نداشته باشد، او نيز قرآن را مهجور کرده است. «1»