در تفسير روحالبيان آمده است که شيطان در وسوسهى خود، مراحلى را طى مىکند: ابتدا به کفر دعوت مىنمايد. اگر موفق نشد، به بدعت، اگر موفق نشد، به گناهان کبيره، اگر موفق نشد به گناهان صغيره، اگر موفق نشد، به کارهاى مباح به جاى عبادات و اگر باز هم موفق نشد، به عباداتى دعوت مىکند که پايينتر است، تا شخص از مرحله بالاتر باز بماند.
فرمان شيطان، همان وسوسههاى اوست. نه آنکه از انسان سلب اختيار کند تا انسان مجبور به گناه شود.
تاثير فرمان شيطان، نشان ضعف ماست. هرگاه انسان ضعيف شد، وسوسههاى شيطان را همچون فرمان مولا مىپذيرد؛ «إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ» «1» وگرنه اولياى خدا، در مرحلهاى هستند که شيطان به آنان نفوذ ندارد. «إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَکَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ» «2»
«1». نحل، 100.
«2». حجر، 42.
جلد 1 - صفحه 258