اسلام، همواره مردم را به بهرهبردن از نعمتهاى پاک وحلالِ خداوند، سفارش نموده و با
«1». تفسير نورالثقلين، ج 1، ص 151.
«2». بحار، ج 27، ص 184.
جلد 1 - صفحه 256
هرگونه رهبانيّت و زهد بىجا مبارزه مىنمايد. لذا هم خوردنىهاى ناسالم را از شيطان مىداند؛ «إِنَّمَا الْخَمْرُ ... رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ» «1» و هم نخوردن نابجا را گام شيطان مىداند؛ «کُلُوا ... وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ» زيرا در برخى از نقلهاى تاريخى آمده است که بعضى از طوائف عرب، قسمتى از زراعت و حيوانات را بدون دليل برخود حرام کرده بودند و گاهى نيز اين تحريمها را به خداوند نسبت مىدادند. آيه نازل شد تا رفع ابهام شود.
اسلام، به زندگى مادّى انسان توجّه کامل دارد و در رأس آنها نيازهاى غذايى است که در اين مورد، دهها آيه و صدها حديث آمده است. يکى از وظايف انبيا نيز بيان خوردنىها و آشاميدنىهاى حلال وحرام براى مردم است.
معمولًا قرآن در کنار اجازه مصرف، شرطى را بيان کرده است. مثلًا در اينجا مىفرمايد:
«کُلُوا ... حَلالًا طَيِّباً»
همچنين مىفرمايد: «کُلُوا وَ اشْرَبُوا ... وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ» «2» بخوريد و بياشاميد ... ولى در زمين فساد نکنيد.
در آيه ديگر: «کُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا» «3» بخوريد و بياشاميد، ولى اسراف نکنيد.
و در جاى ديگر مىفرمايد: «فَکُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا» «4» بخوريد و اطعام کنيد.
در تفسير برهان از امام صادق عليه السلام نقل شده است که شخصى به نام طارق، تصميم گرفته بود تا از همسرش جدا شده و زندگى راهبانهاى داشته باشد. حضرت فرمود: «ان هذا من خطوات الشيطان» اين از گامهاى شيطان است.