1- انگيزه‌ى اولياى خدا مادّيات نيست. «أَ تُمِدُّونَنِ» (مردان خدا خود را با پول معامله نمى‌کنند، زيرا آنان امير دنيا هستند نه اسير آن).
2- مردان خدا، تيزبين و هوشيار و قاطعند. انگيزه‌هاى فاسد را در پشت هدايا مى‌بينند و مى‌گريزند و صاحبان آن انگيزه‌ها را توبيخ و سرزنش مى‌کنند.
«أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ»
3- هدايا را به نحو احسن بپذيريد و پاسخ دهيد. «إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها» «1» امّا نه در مواردى که هديه جنبه‌ى رشوه دارد. «أَ تُمِدُّونَنِ»
4- کافر، همه را به کيش خود پندارد. «أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ»
5- مال دنيا چيزى نيست. «بِمالٍ» به اصطلاح ادبى، تنوين براى تحقير است.
6- مردان خدا نعمت‌ها را از او مى‌دانند. «فَما آتانِيَ اللَّهُ»
7- گاهى بيان قدرت خود، لازم است. «فَما آتانِيَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا آتاکُمْ»
8- بهترين اهرم براى طرد مال حرام، توجّه به الطاف الهى است. «أَ تُمِدُّونَنِ بِمالٍ فَما آتانِيَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا آتاکُمْ»
9- اولياى خدا با الطاف الهى به آرامش مى‌رسند. «فَما آتانِيَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا آتاکُمْ» و مردم مادّى با مادّيات. «بَلْ أَنْتُمْ بِهَدِيَّتِکُمْ تَفْرَحُونَ»
10- علم و حکمت، بهتر از مال است. «فَما آتانِيَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا آتاکُمْ» 11- بعد از منطق، نوبت قدرت‌نمايى است. «فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ»
12- در برابر کسانى که تنها به قدرت متکى هستند، با صلابت سخن بگوييد.
«فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ»
13- جهاد، در اديان قبل نيز مطرح بوده است. «فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ»
14- تبليغ و ارشاد، بدون هجرت و قدرت کارساز نيست. «فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ»
«1». نساء، 86.
جلد 6 - صفحه 421
15- کسى که از مادّيات بگذرد، مى‌تواند با قدرت سخن بگويد و از حقّ دفاع کند. «ارْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ»
16- رهبر بايد از قواى مسلح خود اطمينان کافى داشته باشد. «بِجُنُودٍ لا قِبَلَ لَهُمْ بِها»
17- قدرتِ نظامى اهل حقّ بايد بيش‌از قدرت اهل باطل باشد. «بِجُنُودٍ لا قِبَلَ لَهُمْ»
18- تحقير و به ذلّت کشاندن حکومت‌هاى کفر وشرک جايز است. «أَذِلَّةً وَ هُمْ صاغِرُونَ»