سوره نمل(النمل)، آیه ۳۷ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۸۰
ارْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُم بِجُنُودٍ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُم مِّنْهَا أَذِلَّةً وَهُمْ صَاغِرُونَ
بسوی آنان بازگرد (و اعلام کن) با لشکریانی به سراغ آنان میآییم که قدرت مقابله با آن را نداشته باشند؛ و آنان را از آن (سرزمین آباد) با ذلّت و خواری بیرون میرانیم!»
معنی کلمات و عبارات
«إِرْجِعْ»: برگرد ای رئیس گروه اعزامی بلقیس! «قِبَلَ»: توانائی. تاب مقاومت. «صَاغِرُونَ»: (نگا: توبه / ، اعراف / و یوسف / ).
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - رد هدیه ملکه سبا از سوى سلیمان(ع) و فرمان وى مبنى بر بازگشت سفیر به سوى بلقیس با پیام جنگ «ارجع إلیهم فلنأتینّهم بجنود»
سیاق آیات نشانگر این نکته است که سلیمان(ع) هدیه را نپذیرفت و به آنان برگرداند.
۲ - تهدید أکید سلیمان(ع) مبنى بر فرستادن سپاهى گران، پرتوان و بى هماورد به سوى مشرکان سبا «فلنأتینّهم بجنود لاقبل لهم بها»
جمله «لا قبل لهم بها» صفت «جنود» است; یعنى، سپاهى چنان عظیم که ایشان را توان رویارویى با آن نباشد.
۳ - هشدار سلیمان(ع) به دربار سبا درباره پى آمدهاى ناگوار جنگ (تبعید، آوارگى، ذلت و خوارى) «و لنخرجنّهم منها أذلّة و هم صغرون»
«أذلة» جمع «ذلیل» و حال براى ضمیر «هم» است; یعنى، آنان را از آن سرزمین همراه با ذلت و خوارى اخراج خواهیم کرد. عبارت «هم صاغرون» به تقدیر «هم صاغرون فیها» است; یعنى، و در آن سرزمین، بیگانه، حقیر و آواره خواهند بود.
۴ - ارتش سلیمان(ع)، بسیار توانمند و شکست ناپذیر «فلنأتینّهم بجنود لاقبل لهم بها»
۵ - سلیمان در تلاش مدام، براى به تسلیم واداشتن دربار سبا، قبل از وقوع جنگ «فلنأتینّهم بجنود ... و هم صغرون»
لحن شدید و تهدیدآمیز سلیمان(ع)، نشانگر آن است که وى تلاش مى کرده تا کار به جنگ و خونریزى نینجامد; چه این که اگر او صرفاً مصمم بر جنگ بود، هشدارهاى قبلى خلاف منطق جنگ به شمار مى آمد.
۶ - ضرورت مبارزه قاطع و بدون کمترین تعلل با حاکمیت شرک و مشرکان «فلنأتینّهم بجنود ... و هم صغرون»
از سیاق آیات استفاده مى شود که هدف اصلى سلیمان، مبارزه با حاکمیت شرک و مشرکان بوده است. به همین خاطر هدیه آنها را نمى پذیرد و قاطعانه اعلام جنگ مى کند و حاکمان مشرک را به تبعید، آوارگى، ذلت و خوارى تهدید مى نماید. روش سلیمان(ع) به عنوان پیامبر الهى، الگویى است که باید از آن سرمشق گرفت.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۵۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت مبارزه با مشرکانتلاش برای تسلیم ملکه سبأتلاش سلیمانتهدید اشراف قوم سبأتهدید به آوارگیتهدید ملکه سبأتهدیدهای سلیمانعظمت سپاه سلیمانقدرت سپاه سلیمانتهدید به جنگتهدید به ذلترد هدیه ملکه سبأروش برخورد سلیماناوامر سلیماناهمیت شرک ستیزیقصه سلیمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- تهدید سلیمان(علیه السلام) به اخراج و اواره کردن ملکه سبا و پیروانش با ذلّت و خواری در صورت تسلیمنشدن+۲ آیه
- تهدید سلیمان(علیه السلام) به اخراج و اواره کردن ملکه سبا و مردم ان در صورت تسلیم نشدن+۲ آیه
- تهدید سلیمان(علیه السلام)، نسبت به بلقیس
- ردّ دعوت سلیمان(علیه السلام) از جانب بلقیس، در اغاز دعوت+۴ آیه
- برخورداری از حکومت، نشانه تمدّن+۵ آیه
- برخورداری از توان و امکانات، از نشانههای تمدّن+۵ آیه
- تهدید شدن ملکه سبا و اشراف وی از سوی سلیمان(علیه السلام) به تبعید و اوارگی، در صورت تسلیم نشدن انان+۲ آیه
- اشراف قوم سبا، مورد تهدید سلیمان(علیه السلام) به فرستادن سپاهی پرتوان و بیهماورد+۱ آیه
- تهدید اشراف قوم سبا، از سوی سلیمان(علیه السلام) به پیامدهای ناگوار جنگ (اوارگی و خواری)+۱ آیه
- تهدید شدن حاکمان سبا (حکومت بلقیس) به جنگ از جانب سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- تهدید حاکمان مشرک سبا به جهاد، از جانب سلیمان(علیه السلام)+۴ آیه
- جنگ، عامل ذلّت و خواری قوم سبا، در نظر سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- تهدید اکید سلیمان(علیه السلام) مبنی بر فرستادن سپاهی گران، پرتوان و بی هماورد به سوی قوم سبا و اواره ساختن ذلّت بار انان
- بازگشت سفیر ملکه سبا، همراه با پیام جنگ از ناحیه سلیمان(علیه السلام) به ملکه سبا+۳ آیه
- جنگ، موجب خروج ذلّت بار مردم، از محلّ سکونت خود
- تهدید و هشدار سلیمان(علیه السلام) به دربار سبا، درباره پیامدهای جنگ (تبعید، اوارگی و ذلّت)+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، تهدیدکننده بلقیس به فرستادن سپاهی عظیم به طرف سبا+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، تهدیدکننده بلقیس، جهت فرستادن سپاهی عظیم به سوی سبا+۱ آیه
- شجاعت سلیمان(علیه السلام)، در برابر دشمنان و متخلّفان+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، دارای روحیّه شهامت و دلیری+۴ آیه
- قدرت سلیمان(علیه السلام) با داشتن سپاهی قدرتمند و شکست ناپذیر، در برابر دشمن
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۷ آیه
- امکان خوار و ذلیل کردن دشمن دارای قدرت، در سایه داشتن قدرت نظامی لازم+۲ آیه
- داشتن قدرت نظامی، راهی برای اخراج دشمن از سرزمین انان و اواره ساختن ایشان
- تهدید ملکه سبا و درباریان او به استفاده از قدرت نظامی، در برخورد با انان از سوی سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام) دارای ارتش و قدرت نظامی شکست ناپذیر+۱ آیه
- ورود نیروهای نظامی پادشاهان به ابادیها، سبب خرابی و ویرانی انها+۲ آیه
- تهدید ملکه سبا از سوی سلیمان علیه السلام به ارسال نیروهای نظامی قدرتمند با افراد بسیار زیاد، برای جنگیدن با انها، در صورت عدم تسلیم انان+۳ آیه
- سلیمان علیه السلام، دارای نیروهای نظامی با افراد بسیار و قدرتمند+۱ آیه
- در اختیار داشتن نیروهای نظامی قدرتمند، ابزاری محوری در مقابله با تهدیدات دشمن+۲ آیه
- نیروهای نظامی قدرتمند، فراهمکننده امکان خوار و ذلیل کردن دشمن+۲ آیه
- حضور سفیر ملکه سبا همراه با هدایا، در نزد سلیمان علیه السلام+۱ آیه