نکته‌های تفسیر نور

کسى که مقدارى از علم کتاب را مى‌دانست، «آصف‌بن بَرخيا» وزير حضرت سليمان و خواهر زاده‌ى او بود، چنانکه از امام هادى عليه السلام نيز نقل شده است. «1» و امام باقر عليه السلام فرمودند: اسم اعظم الهى هفتاد و سه حرف است که آصف‌بن‌برخيا تنها با دانستن يک حرف چنين قدرت‌نمايى کرد. «2» در اين که منظور از علم کتاب چيست؟ گفته‌اند: مراد از آن، يا آگاهى از کتب آسمانى يا لوح محفوظ و يا اسم اعظم است. سؤال: «آصف‌بن بَرخيا» چگونه تخت را بدون اجازه‌ى صاحبش حرکت داد و در آن تصرّف کرد؟ «1». تفسير نورالثقلين. «2». کافى، ج 1، ص 230. جلد 6 - صفحه 424 پاسخ: اين کار به خاطر ولايت انبيا بر اموال مردم و اهميّت ارشاد بلقيس و مردم او بوده است. کفر چند نوع است: يکى انکار خدا و يکى کفران نعمت‌ها. شکر خداوند، اقسامى دارد: شکر با زبان، با قلب و با عمل. فضايل امير مؤمنان و اهل‌بيت عليهم السلام‌ * در آيه‌ى مورد بحث مى‌فرمايد: کسى که بخشى از علم کتاب را داشت، گفت: اى سليمان! قبل از به هم زدن پلک چشم، من تخت ملکه‌ى سبأ را از کشورش در اين جا حاضر مى‌کنم. امّا در آيه‌ى آخر سوره‌ى رعد، خداوند به پيامبرش مى‌فرمايد: کفّار، رسالت تورا قبول ندارند، به آنان بگو کافى است که خداوند و کسى‌که تمام علم کتاب را دارد، ميان من و شما گواه باشد. در روايات مى‌خوانيم: مراد از کسى‌که تمام علم کتاب را دارد، على‌بن ابى‌طالب عليهما السلام است. اگر کسى که بخشى از علم کتاب را مى‌داند تخت بلقيس را در يک آن حاضر مى‌کند، پس کسى که تمام علم کتاب را مى‌داند، در تمام عمر چه قدرتى دارد؟ * امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: آگاهى کسى‌که بخشى از علم را داشت، نسبت به علم على عليه السلام، مثل مقدار آبى است که بر بال يک مگس باشد نسبت به دريا. «1» * در روايات مى‌خوانيم: امام صادق عليه السلام به سينه‌ى مبارکش اشاره کرد و فرمود: «و عندنا و الله علم الکتاب کله» به خدا سوگند تمام علم کتاب نزد ما موجود است. «2» * در روايات بسيارى مى‌خوانيم که امامان معصوم عليهم السلام خارج از قيد زمان و مکان در مناطقى حاضر مى‌شدند، مثلًا: امام جواد عليه السلام، در لحظه‌ى شهادت پدرش از مدينه به طوس رفت. امام کاظم عليه السلام، از زندان بغداد بيرون آمد و در مدينه حاضر شد. امام سجاد عليه السلام، در زمان اسارت، به کربلا رفت و بدن پدرش امام حسين عليه السلام، را دفن نمود. امام حسين عليه السلام، قبل از شهادت، قبضه‌ى خاکى از کربلا برداشت و در مدينه به ام‌السّلمه داد. «3» بنابراين طىّ‌الارض و حرکت برق‌آسا براى امامان سابقه دارد. «1». تفسير نورالثقلين. «2». تفسير نورالثقلين. «3». تفسير اطيب البيان. جلد 6 - صفحه 425

آیات این صفحه