زَكَرِيّا

تکرارها: ۷

=== قاموس قرآن === از انبیای مشهور بنی اسرائیل. نام مبارکش هفت بار در کلام اللّه مجید آمده است [مریم:2]. قرآن مجید او را از پیامبران و بندگان صالح می‏شمارد [انعام:85]. دو قضیّه از وی در قرآن آمده است یکی تکفل مریم آنگاه که مریم را تحویل معبد بیت المقدس کردند درباره تکفل او قرعه کشی کردند [آل عمران:44]. تا بالاخره کفالت مریم به عهده زکریّا واگذار شد و هر وقت پیش مریم می‏آمد در نزد وی رزق بخصوصی می‏دید و می‏گفت: این از کجاست مریم می‏گفت از جانب خدا زکریّا چون این بدانست با آنکه خودش پیر و زنش نازا بود از خدا فرزندی خواست خداوند یحیی را بوی عنایت فرمود [آل عمران:37-38]. دوّم استجابت دعای اوست درباره فرزند خواستن از خدا که در سوره آل عمران از آیه 38 تا 41 یاد شده است و مشروح آن در سوره مریم چنین است: این خبر رحمت پروردگار با بنده خویش زکریاست. آن دم که خدایش را نهانی ندا کرد و گفت: پروردگارا من استخوانم سست شده و سرم از پیری سفید گشته «وَ اشْتَعَلَ الرّأْسُ شَیْباً» و در دعا کردن شقی و دست خالی نبوده‏ام در گذشته من دعا کرده‏ام و تو اجابت فرموده‏ای من از بعد خویش از اقوام و اقربایم بیم دارم و زنم گذشته از پیری همواره نازا بوده است. مرا به قدرت خویش فرزندی عطا فرما که از من و از خاندان یعقوب (طرف مادر) ارث ببرد و او را پسندیده گردان. خطاب رسید ای زکریا ما تو را مژده پسری می‏دهیم که نامش یحیی است و از پیش همنامی برای او قرار نداده‏ایم گفت: پروردگارا چگونه پسری خواهم داشت حال آنکه زنم از پیش نازا بوده و خودم از پیری به فرتوتی رسیده و خشک شده‏ام. فرشته‏ای او را ندا کرد و گفت: پروردگارت چنین گفته که آن بر من آسان است تو را از پیش آفریدم که چیزی نبودی. گفت خدایا برای من نشانه‏ای تعیین کن گفت: نشانه تو آن است که سه شب تمام با مردم نتوانی سخن گوئی پس از عبادتگاه به سوی قوم خود رفت و به آنهافهماند که: بامداد و شبانگاه خدا را تسبیح گوئید. (مریم :2-11). نا گفته نماند سلب قدرت تکلّم از زکریا علامت فرزند بود که فرموده «قالَ آیَتُکَ اَنْ لا تَکَلِّمُ النّاسَ ثَلثَ لَیالٍ سَوِیّاً» و در سوره [آل عمران:41]. قید ایّام روشن می‏کند که مراد از «ثَلثَ لَیالٍ» فقط سه شب نیست بلکه روزها هم مراد است. و نیز کلمه «الناس - و اذْکُرْ رَبَّکَ» بدست می‏دهد که سلب تکلّم نسبت به مردم بود و گرنه نسبت به خدا و عبادت زبانش قدرت داشت. و «اَلّا تُکَلِّم» نشان می‏دهد که خدا قدرت را سه روز از او سلب فرمود. اینکه زکریّا از خدا علامت خواست معنی اش آن بود هر وقت زنش باردار شد با آن علامت باردار شدن آن را بداند؟ و یا برای آن بود که بداند این ندا از ملک ایت و از شیطان نیست؟ المیزان وجه دوّم را تأیید می‏کند و می‏گوید: آنچه سبب وحشت قوم از این وجه شده آن است که گفته‏اند: انبیاء در اثر عصمت باید کلام رحمانی را از شیطانی تشخیص دهند، جایز نیست شیطان آنها را به بازی گیرد که تشخیص از دستشان برود. این سخن حق است ولی باید دانست خداست که خداست نه مستقلاً از جانب خودشان و چون چنین است چه اشکالی دارد که زکریّا از خدا راجع به آن علامتی بخواهد که واقعیّت را تشخیص بدهد بلی اگر دعایش مستجاب نمی‏شد اشکال در جای خودش بود... آیه آن بود زبانش سه روز قادر به تکلّم نبود و زبانش جز به ذکر خدا بند میشد و این... تصرّف خاصّی است در نفس پیامبر و زبانش که شیطان به علت عصمت پیغمبر از آن عاجز است پس ندای فرزند دادن رحمانی بوده است تمام شد. در تفسیر عیاشی ذیل آیه 41 آل عمران از امام صادق علیه السلام نقل شده: زکریا چون از خدا خواست تا فرزندی به وی عطا کند ملائکه جواب استجابت را به او رساندند. خواست بداند که این ندا از جانب خداست خدا وحی فرمود که نشانه خدائی بودن ندا آن است که سه روز زبانش از تکلّم عاجز شد دانست که به سلب تکلّم جز خدا کسی قادر نیست. و آن است قول خدا «رَبِّ اجْعَلْ لی آیَةً قالَ آیَتُکَ اَلّا تُکَلِّمَ النّاسَ ثَلثَةَ اَیّامٍ اِلّا رَمْزاً». مجمع البیان آن را علامت حمل گفته که زکریّا با آن دانست زنش حامله شده است. قرآن مجید بیشتر از آنکه گفته شد درباره زکریّا چیزی نفرموده است ولی در اینجا مطالبی افسانه نیز درباره آن رسول گرامی نقل شده است که به طور فهذست اشاره می‏شود. 1- در المیزان ج 3 ص 200 گوید: حرفهائی از قدماء مفسّرین در اینجا نقل شده که غیر از قدماء مفسّرین در اینجا نقل شده که غیر معقول اند مثل آنکه از قتاده و عکرمه نقل شده: شیطان پیش زکریّا آمد و او را در اینکه بشارت فرزند از جانب خداست به شکّ انداخت و گفت: اگر این ندا از جانب خدا بود مخفی به تو می رسید چنانکه تو خدا را نهانی خواندی و در انجیل لوقا باب 1 بند 20 آمده که جبرئیل به زکریّا گفت: تو تا روزی که این خبر واقع شود گنگ و لال خواهی بود که سخن مرا باور نکردی. نگارنده به انجیل مراجعه کردم همانطور است که المیزان نقل کرده است. 2( در صحیح مسلم، بابی درباره فضادل زکریّا منعقد کرده مجموع آن باب را فقط یک روایت تشکیل می‏دهد و آن اینکه ابو هریره از رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم نقثل کرده که «کان زکریّا نجاراً» زکریّا نجّار بود. شاید این روایت درست باشد که روزی آن حضرت به مناسبتی این سخن را فرموده است ولی تشکیل این سخن را فرموده است ولی تشکیل چنین بابی با این سرمایه خنده‏آور است. 3- ابن اثیر در تاریخ کامل ج 1 ص 174 باب «ذکر قتل زکریا» می‏گوید: چون یحیی کشته پدرش زکریّا فرار کرد و داخل باغی در بیت المقدّس گردید پادشاه در پی او فرستاد. درختی زکریا را خواند و گفت ای پیامبر خدا پیش من بیا چون زکریّا آمد درخت از وسط پاره شد و زکریّا درون آن قرار گرفت سپس درخت به هم متصل گردید شیطان طرف لباس او را گرفته بیرون کشید تا مدرکی بر گفته‏خویش داشته باشد. آنگاه به مأموران شاه گفت: زکریّا میان این درخت رفته این هم حاشیه لباس اوست. درخت را با تبر دو نصف کردند و با منشار (ارّه بزرگ)آن را بریدند زکریّا مرد. عبد الوهاب نجّار ذیل این قصّه می‏گوید: این سخن افتراست چه فائده‏ای است در رفتن به درون درخت با آنکه طرف لباسش بیرون خواهد ماند. این بلا شکّ دسیسه‏ای است برای اعظام ابلیس و عجب اینجاست که این ناپسندها به کتب اسلامی راه یافته است آفرین بر قرآن عظیم که از هر گونهسخن سبک خالی است. نام زکریا در آیات قرآن به قرار ذیل است: آل عمران:37-38. انعام:85. مریم:2-7. انبیاء:89.
۰۱۲۳۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۳سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۳سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۱سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
آل عمران · ۳۷

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَ أَنْبَتَهَا نَبَاتاً حَسَناً وَ كَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقاً قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هٰذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

خداوند، او [= مریم‌] را به طرز نیکویی پذیرفت؛ و به طرز شایسته‌ای، (نهال وجود) او را رویانید (و پرورش داد)؛ و کفالت او را به «زکریا» سپرد. هر زمان زکریا وارد محراب او می‌شد، غذای مخصوصی در آن جا می‌دید. از او پرسید: «ای مریم! این را از کجا آورده‌ای؟!» گفت: «این از سوی خداست. خداوند به هر کس بخواهد، بی حساب روزی می‌دهد.»

آل عمران · ۳۸

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ

در آنجا بود که زکریا، (با مشاهده آن همه شایستگی در مریم،) پروردگار خویش را خواند و عرض کرد: «خداوندا! از طرف خود، فرزند پاکیزه‌ای (نیز) به من عطا فرما، که تو دعا را می‌شنوی!»

انعام · ۸۵

وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيَى وَ عِيسَى وَ إِلْيَاسَ كُلٌ مِنَ الصَّالِحِينَ

و (همچنین) زکریّا و یحیی و عیسی و الیاس را؛ همه از صالحان بودند.

مریم · ۲

ذِكْرُ رَحْمَةِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا

(این) یادی است از رحمت پروردگار تو نسبت به بنده‌اش زکریا...

مریم · ۷

يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلاَمٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيّاً

ای زکریا! ما تو را به فرزندی بشارت می‌دهیم که نامش «یحیی» است؛ و پیش از این، همنامی برای او قرار نداده‌ایم!

انبیاء · ۸۹

وَ زَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِ لاَ تَذَرْنِي فَرْداً وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ

و زکریا را (به یاد آور) در آن هنگام که پروردگارش را خواند (و عرض کرد): «پروردگار من! مرا تنها مگذار (و فرزند برومندی به من عطا کن)؛ و تو بهترین وارثانی!»