آیه ۲ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۵

ذِكْرُ رَحْمَةِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا

(این) یادی است از رحمت پروردگار تو نسبت به بنده‌اش زکریا...

معنی کلمات و عبارات
«ذِکْرُ»: یاد. یادآوری. خبر مبتدای محذوف است و تقدیر چنین است: هذَا الْمَتْلُوُّ ذِکْرُ. «رَحْمَةِ رَبِّکَ»: واژه (رَحْمَة) به فاعل خود اضافه شده است. در رسم‌الخطّ قرآنی با (ت) کشیده نوشته شده است. «عَبْدَ»: مفعولٌ‌به (رَحْمَةِ) است. «زَکَرِیَّا»: بدل است.
نزول
نکات آیه
۱- زکریا، بنده شایسته خدا و برخوردار از رحمت خاص او «ذکر رحمت ربّک عبده زکریّا» ۲- سوره مریم، بازگوکننده رحمت و الطاف خداوند به زکریا است. «ذکر رحمت ربّک عبده زکریّا» «ذکر» یا خبر است و مبتداى آن اسم اشاره محذوف است; یعنى، «هذا المتلوّ ذکر» که مراد از آن، سوره مریم است. و یا این که مبتدا بوده و خبر آن محذوف است; یعنى، «ذکر رحمت ... فیما یتلى علیک». ۳- لطف و رحمت خداوند به بندگان، سزاوار ذکر و یادآورى است. «ذکر رحمت ربّک عبده زکریّا» ۴- عبادت و بندگى به درگاه خدا وسیله جلب رحمت او است. «رحمت ربّک عبده» «عبده» مفعول است براى «رحمت». تقدیم آن بر نام زکریا و توصیف آن حضرت به عبودیت، اشاره به نقش آن در جلب رحمت هاى خداوند دارد. ۵- رحمت خداوند جلوه اى از ربوبیت او است. «رحمت ربّک» ۶- بنده نوازى و مهرورزى خداوند، مایه برخوردارى پیامبر(ص) از تربیت ها و الطاف او است. «ذکر رحمت ربّک عبده» این که خداوند، رحمت بر بنده اش زکریا را با تعبیر «ربّک» - خطاب به پیامبر(ص) - بیان کرد، اشاره به این نکته دارد که او در راستاى تربیت آن حضرت نیز از رحمت بر بنده خود دریغ نخواهد کرد. ۷- «کهیعص»، رمزهایى از سرگذشت لطف الهى در حق زکریا است. «کهیعص . ذکر رحمت ربّک عبده زکریّا» گفته اند: «کهیعص» مى تواند مبتدا باشد و «ذکر»، خبر آن. در این صورت خود «کهیعص»، یادى رمزگونه از رحمت خداوند به زکریا است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰۷)
  • یحیی(علیه السلام)، وارث الیعقوب(علیه السلام)+۳ آیه
  • استغاثه زکریّا به درگاه خداوند و اجابت ان از سوی او+۵ آیه
  • امیدواری زکریّا(علیه السلام) به استجابت دعایش از سوی خدا+۳ آیه
  • بشارت ولادت یحیی(علیه السلام) به زکریّا(علیه السلام) پس از دعای ان حضرت+۵ آیه
  • اجابت دعای زکریّا(علیه السلام) با عطای پسری، از جانب خداوند به وی+۸ آیه
  • سست شدن استخوان و سفید شدن موی سر زکریّا(علیه السلام)، بر اثر پیری+۱ آیه
  • زکریّا(علیه السلام) درخواستکننده فرزند از خداوند، به هنگام پیری مفرط+۲ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
  • نقش مؤثّر دعا، در تربیت انسانها+۷ آیه
  • سجده زکریّا(علیه السلام) در پیشگاه خداوند، هنگام تلاوت ایات الهی برای وی+۱ آیه
  • گریه زکریّا(علیه السلام) در پیشگاه خداوند، هنگام تلاوت ایات الهی برای وی+۱ آیه
  • رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او
  • راهنمایی زکریّا(علیه السلام)، از اثار ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • گفتگوی خدا با زکریّا(علیه السلام)، در مورد فرزنددار شدن وی+۶ آیه
  • زکریّا(علیه السلام)، از خاشعان در برابر ایات الرّحمان+۳ آیه
  • درخواست زکریّا(علیه السلام) از خداوند، برای اعطای خلیفه صالح پس از وی، به دنبال خوف وی از جانشینان نااهل+۱ آیه
  • ترس زکریّا(علیه السلام)، از وارثان نااهل+۱ آیه
  • احساس خوف از وارثان نااهل، انگیزه درخواست فرزند صالح از خداوند، از سوی زکریّا(علیه السلام)+۱ آیه
  • دعا به درگاه الهی، موجب جلب رحمت خداوند+۴ آیه
  • دعای زکریّا(علیه السلام)، برای برخورداری از فرزند پسندیده و شایسته+۲ آیه
  • زکریّا(علیه السلام)، خواستار فرزند صالح و جانشینی از نسل خود+۴ آیه
  • دعای پنهانی زکریّا(علیه السلام)، به درگاه خداوند+۱ آیه
  • بی فرزندی زکریّا(علیه السلام) و علاقه ان حضرت به داشتن وارث و جانشین، موجب دعای ان حضرت به درگاه الهی+۳ آیه
  • پیری و سالخوردگی زکریّا(علیه السلام)، زمینه ای برای دعای ان حضرت برای فرزنددار شدن+۲ آیه
  • اجابت دعای زکریّا(علیه السلام)، جلوه ای از رحمت الهی+۳ آیه
  • اعطای فرزند به زکریّا(علیه السلام)، جلوه ای از رحمت الهی بر وی
  • یحیی(علیه السلام)، رحمت اعطایی پروردگار به زکریّا(علیه السلام)+۱ آیه
  • زکریّا(علیه السلام)، درخواست کننده رحمت از خداوند
  • عبودیّت و بندگی به درگاه خداوند، زمینه ساز برخورداری از رحمت او+۲ آیه
  • زکریّا(علیه السلام)، بنده شایسته خدا و برخوردار از رحمت خاصّ او
  • عبودیّت و بندگی زکریّا(علیه السلام) به درگاه پروردگار، زمینه ساز بهره مندی او از رحمت الهی
  • خداوند، یاداوری کننده رحمت خویش بر زکریا(علیه السلام)
  • درخواست زکریّا(علیه السلام) از خداوند، برای داشتن فرزند مورد رضایت خدا+۳ آیه
  • عدم توانایی زکریّا(علیه السلام) بر سخن گفتن به مدّت سه روز، نشانی از سوی خداوند بر فرزندار شدن ان حضرت+۲ آیه
  • رعایت ادب از سوی زکریّا(علیه السلام) در مقام سخن گفتن با خدا و دعا به درگاه او با بیان ضعف و ناتوانی خود و همسرش+۷ آیه
  • زکریّا(علیه السلام)، خواهان فرزندی برای ارث بردن اموال او+۱ آیه
  • امیدواری زکریّا(علیه السلام) به هنگام دعا به درگاه الهی، به اجابت ان از سوی خداوند+۳ آیه
  • سست شدن استخوان زکریّا(علیه السلام) در اثر پیری+۱ آیه
  • سپیدی موی زکریّا(علیه السلام) در اثر پیری+۱ آیه
  • لطف خداوند و رحمت خاص وی، تنها امید زکریّا(علیه السلام) بر فرزنددار شدن+۴ آیه
  • توسّل و توجّه زکریّا(علیه السلام) به ربوبیّت خدا و اسم ربّ به هنگام دعا+۹ آیه
  • نگرانی زکریّا(علیه السلام) از جانشینان و متولّیان امور، بعد از خود+۱ آیه
  • نگرانی زکریّا(علیه السلام) از سرپرستی و تولّی خویشانش بر امور، پس از مرگ او+۱ آیه
  • بیم زکریّا(علیه السلام) از اشکار شدن محتوای دعایش، نزد مردم+۱ آیه
  • دعا و نیایش پنهانی زکریّا(علیه السلام) با خدا، زمینه ساز برخورداری از رحمت الهی+۲ آیه
  • زندگی سعادتمندانه در گرو دعا و نیایش با خدا از نظر زکریّا(علیه السلام)+۲ آیه
  • اظهار نگرانی زکریّا(علیه السلام) در دعای خویش نسبت به بازماندگان و وارثانش+۲ آیه
  • فرزند خواستن زکریّا(علیه السلام) در دعا به درگاه خداوند به هنگام پیری مفرط و سستی استخوان و سپیدی موهای سرش+۱ آیه
  • توسّل زکریّا(علیه السلام) به ربوبیّت الهی در دعا+۵ آیه
  • زکریّا(علیه السلام) خواهان وارثی برای خود و ال یعقوب، در دعا به درگاه الهی+۴ آیه
  • فرزند مورد رضایت خدا، خواسته زکریّا(علیه السلام) در دعا به درگاه الهی+۳ آیه
  • طلب نمودن زکریّا(علیه السلام) از خداوند برای توفیق کامل فرزند خویش در استفاده صحیح از میراث+۳ آیه
  • توجّه زکریّا(علیه السلام) به ارزشهای معنوی در دعا به درگاه خدا و درخواست فرزند+۳ آیه
  • امیدواری زکریّا(علیه السلام) به استجابت دعایش از سوی خدا+۲ آیه
  • استجابت دعای زکریّا(علیه السلام) در طلب وارثی صالح+۴ آیه
  • یاداوری اجابت دعای زکریّا(علیه السلام) برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • دوراندیشی زکریّا(علیه السلام) موجب نگرانی وی از اینده منصب رسالت و میراث معنوی به جا مانده از خود و ال یعقوب+۲ آیه
  • سه روز روزه سکوت، نشانه اجابت دعای زکریّا(علیه السلام)+۵ آیه
  • استفاده کردن زکریّا(علیه السلام) از اشاره و رمز، پس از اغاز روزه سکوت برای تفهیم مقاصد و دستورالعملها به قوم خویش+۴ آیه
  • به سجده افتادن و اشک ریختن زکریّا(علیه السلام) هنگام شنیدن ایات الهی+۱ آیه
  • سست بودن استخوان زکریّا(علیه السلام) هنگام درخواست فرزند از خداوند+۱ آیه
  • فرزند خواستن زکریّا(علیه السلام) در دعا به درگاه خداوند به هنگام پیری و سستی استخوان و سفیدی مو+۳ آیه
  • حفظ دستاوردهای خود پس از مرگ و ترس از تصرّفات ناروای جانشینان ناخلف در میراث، انگیزه زکریّا(علیه السلام) در فرزندخواهی از خداوند+۴ آیه
  • زکریّا(علیه السلام) بنده شایسته خدا و برخوردار از رحمت خاصّ او
  • زکریّا(علیه السلام)، در زمره انبیای برخوردار از نعمت خاصّ الهی+۱ آیه
  • خوشبختی و سعادتمندی زکریّا(علیه السلام) در پیشگاه خداوند+۱ آیه
  • اجابت دعای زکریّا(علیه السلام) از جانب خداوند، دلیل خوشبختی او نزد خدا+۱ آیه
  • عبادت و راز و نیاز خالصانه و پیوسته زکریّا(علیه السلام)، از ویژگیهای برجسته ان حضرت+۶ آیه
  • داستان زکریّا(علیه السلام) شایسته یاداوری و درس اموزی+۲ آیه
  • گفتگوی زکریّا(علیه السلام) با خداوند+۹ آیه
  • زکریّا(علیه السلام) از نسل ابراهیم و یعقوب+۱ آیه
  • یحیی(علیه السلام) وارث زکریّا+۴ آیه
  • وراثت فرزند از پدر، امری مرسوم و پذیرفته شده در ایین زکریّا(علیه السلام)+۲ آیه
  • زکریّا(علیه السلام)، از نسل یعقوب پیامبر و وارث یادگارهای او+۲ آیه
  • همسر زکریّا، زنی عقیم و نازا+۴ آیه
  • همسر زکریّا، زنی عقیم و نازا+۳ آیه
  • سجده زکریّا(علیه السلام) با حال گریه، هنگام شنیدن ایات الهی+۱ آیه
  • شقی نبودن زکریّا(علیه السلام) و دریغ نکردن او در دعا به درگاه خداوند، پرتوی از رحمت الهی+۱ آیه
  • توجّه به ربوبیّت الهی، زمینه شقی نبودن زکریّا(علیه السلام)در دعا و عبادت به درگاه خداوند+۱ آیه
  • شکوه زکریّا(علیه السلام) از پیری خویش و نداشتن پسری در جایگاه وارث خود+۴ آیه
  • دعای زکریّا(علیه السلام) با صدایی اهسته به درگاه خدا+۲ آیه
  • عارض شدن ضعف و سستی بر استخوانهای زکریّا(علیه السلام) در دوران پیری+۱ آیه
  • عارض شدن ضعف بر زکریّا(علیه السلام) در دوران پیری+۱ آیه
  • وجود روحیّه پرستش و عبادت، از دیر باز در انسانها+۱ آیه
  • نقش عبادت و بندگی به درگاه الهی عامل، جلب رحمت او+۲ آیه
  • قدرت زکریّا(علیه السلام) بر عبادت خدا، هنگام ناتوانی از سخن گفتن با مردم+۳ آیه
  • عجز زکریّا(علیه السلام) بر تکلّم تا سه روز، نشانه الهی بر اعطای فرزند به وی+۵ آیه
  • زکریّای پیامبر(علیه السلام)، دارای ملکه عصمت+۲ آیه
  • همسر زکریّا، زنی عقیم و نازا، در طول سالیان دراز+۵ آیه
  • تداوم عمر زکریّا(علیه السلام) تا دوران کهنسالی+۳ آیه
  • بشارت تولّد فرزندی به زکریّا(علیه السلام) از جانب خداوند، به نام یحیی(علیه السلام)+۵ آیه
  • دعای زکریّا(علیه السلام) به درگاه خداوند، برای برخورداری از فرزند صالح+۳ آیه
  • باردار شدن همسر زکریّا به صورت خارق العاده و تولّد یحیی(علیه السلام)، جلوه ای از قدرت الهی+۷ آیه
  • حاکمیّت قدرت خداوند، بر اسباب عادی و مجاری طبیعی+۷ آیه
  • نقل قصّه حضرت زکریّا(علیه السلام) برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۹ آیه
  • گریه زکریّا(علیه السلام) در پیشگاه خداوند، هنگام تلاوت ایات الهی برای وی+۱ آیه
  • منافات نداشتن گریه زکریا(علیه السلام) با مقام نبوّت وی+۱ آیه
  • بشارت به تولّد یحیی علیه السلام از مادری نازا، مورد شگفتی پدرش زکریّا علیه السلام+۵ آیه
  • اعتبار و مشروعیّت مالکیّت، در ایین زکریّا علیه السلام+۲ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
  • عبادت و بندگی خداوند، زمینه ثنا و ستایش+۱ آیه
  • زکریا علیه السلام، برخوردار از نعمتهای خداوند+۱ آیه
  • نماز، دارای سابقهای دیرینه، در ادیان الهی+۴ آیه
  • نماز و عبادت خالصانه زکریّا علیه السلام از ویژگیهای برجسته ان حضرت+۳ آیه
  • حضرت اسراییل (یعقوب علیه السلام) از نیاکان حضرت زکریّا+۱ آیه
  • بشارت تولّد و دنیا امدن یحیی علیه السلام، به زکریّا علیه السلام در پی دعای ان حضرت+۴ آیه
  • زکریا علیه السلام، بهرهمند از هدایت ویژه الهی+۲ آیه
واژه‌ها