=== قاموس قرآن ===
اصل زکوة چنانکه طبرسی و راغب گفته به معنی نموّ و زیادت است همچنین است قول قاموس و اقرب و صحاح زکاء را نموّ کردن گفته است.«زکا الزرع یزکو زکاء نما». علی هذا زکو و زکاء مصدر و زکوة مصدر است [بقره:43]. ولی ابن اثیر در نهایه میگوید: زکوة از اسماء مشترکه است و بر عین و معنی هر دو اطلاق میشود. آیه «وَ وَحَنا مِنْ لَدُنّا و زَکوةً» که خواهد آمد مؤید قول ابن اثیر است. نا گفته نماند زکوة در قرآن گاهی به معنی طهارت و پاکیزگی آمده مثل [شمس:9]، [نور:21]. یعنی نجات یافت آنکه نفس را پاک کرد. و اگر فضل آنکه نفس را پاک کرد. و اگر فضل و رحمت خدا نمیبود احدی از شما پاک نمیشد. و گاهی به معنی مدح است مثل [نجم:32]. خودتان را مدح نکنید و پاکیزه نشان ندهید خدا بپرهیزکار داناست. ایضاً [نساء:49]. در صحاح میگوید «زکی نفسه تزکیة:مدحها». این معنی راجع به معنای اول است که مدح نفس جز پاکیزه نشان دادن آن نیست. زکّی به معنی پاک است [مریم:19]. مؤنث آن زکیّه است [کهف:74]. از میاسم تفضیل آن است [کهف:19]. * [کهف:81]، [مریم:13]. [مؤمنون:4]. در دو آیه اولی زکوة مصدر است به معنی پاکی و پاکیزگی و در آیه سوّم اگر لام «لِلزَّکوة» را چنانکه راغب گفته علت بگیریم زکوة مصدر است یعنی برای پاک شدن کار میکنند ولی سیاق آیه نشان میدهد که «لِلزَّکوة» مفعول «فاعلون» است. ولی در عین حال کلمه «فاعلون» قرینه است که زکوة مصدر و به معنی تطهیر مال است چنانکه در المیزان آمده و زکوة متعارف منظور نیست که آیه مکّی و حکم زکوة در مدینه آمده است. اقرب الموارد گوید: زکوة در تمام قرآن جز آیه «وَحَناناً مِنْ لُدُنّا وَ زَکوةً» درباره مال است. و آن به معنی طهارت میباشد. ولی دیدیم که آیه دیگری نیز هست. و در دو ایه [مریم:31]، [مریم:55]. احتمال دارد که پاکیزگی مراد باشد. نا گفته نماند پاکیزگی و مدح که ذکر شد مخالف معنی اولی که نموّ و زیادت باشد بلکه پاکیزگی همان نموّ نفس و ترقی ئ ارتقاء آن است.
ای کسانی که ایمان آوردهاید! از گامهای شیطان پیروی نکنید! هر کس پیرو شیطان شود (گمراهش میسازد، زیرا) او به فحشا و منکر فرمان میدهد! و اگر فضل و رحمت الهی بر شما نبود، هرگز احدی از شما پاک نمیشد؛ ولی خداوند هر که را بخواهد تزکیه میکند، و خدا شنوا و داناست!