«أَنْداد» جمع «ندّ» (بر وزن ضدّ) به معنای
شریک و شبیه، به تعبیر دقیق تر چنان که در «مفردات» می گویند: «ندّ» و «ندید» به معنای چیزی است که از نظر گوهر و ذات شریک و شبیه چیز دیگری باشد; و جمع «نِدّ» به معنای «مثل» است. ولی آن گونه که «راغب» در «مفردات» و «زبیدی» در «تاج العروس» (از بعضی از اهل لغت) نقل کرده اند «نِدّ» به چیزی گفته می شود که شباهت جوهری به چیز دیگری دارد; ولی «مثل» به هر گونه شباهت اطلاق می شود. بنابراین «نِدّ» معنای عمیق تر و رساتری از «مثل» دارد.
'''«ندّ»''' (بر وزن ضد) به معنای «مثل و مانند» است، با این تفاوت که «مثل» مفهوم وسیعی دارد، ولی «ندّ» تنها به معنای مماثلت در حقیقت و گوهر چیزی است.
=== قاموس قرآن ===
(بکسرنون) در صحاح گفته: نِّد به معنی مثل ونظیر است ایضا نِدید و نِدیدَه در مجمع فرموده:« اَلنِدُّ: اَلْمِثْلُ وَ الْعَدْلُ» راغب میگوید: ندید شیء شریک آن است در جوهرش و آن نوعی مماثلت میباشد زیرا مثل بهر مشارکت اطلاق میشود پس هر ندّ مثل است ولی هر مثل ندّ نیست. جمع نِدّ اَنْداد است که جمعا شش بار در قرآن مجید آمده است [بقره:22]. دانسته و از روی علم بر خدا شرکاء و امثال قرار ندهید [ابراهیم:30]. مراد از انداد هر شریکی است که به خدا نسبت داده شود اعم از بتان و بشر و کواکب و غیره. در اقرب الموارد گفته: نِدّ همیشه مخالف نظیر خود میباشد. نگارنده گوید: شاید از این جهت است که بعضی نِدّ را ضد معنی کردهاند در نهایه گفته:« نِدُّ وَهُوَمِثْلُ الشَّیْء الَّذی یُضادُّ فی اُمُورِهِ وَ یُنادُّهُ اَیْ یُخالِفُهُ».
آن کس که زمین را بستر شما، و آسمان [= جو زمین] را همچون سقفی بالای سر شما قرار داد؛ و از آسمان آبی فرو فرستاد؛ و به وسیله آن، میوهها را پرورش داد؛ تا روزی شما باشد. بنابر این، برای خدا همتایانی قرار ندهید، در حالی که میدانید (هیچ یک از آنها، نه شما را آفریدهاند، و نه شما را روزی میدهند).
بعضی از مردم، معبودهایی غیر از خداوند برای خود انتخاب میکنند؛ و آنها را همچون خدا دوست میدارند. امّا آنها که ایمان دارند، عشقشان به خدا، (از مشرکان نسبت به معبودهاشان،) شدیدتر است. و آنها که ستم کردند، (و معبودی غیر خدا برگزیدند،) هنگامی که عذاب (الهی) را مشاهده کنند، خواهند دانست که تمامِ قدرت، از آنِ خداست؛ و خدا دارای مجازات شدید است؛ (نه معبودهای خیالی که از آنها میهراسند.)
آنها برای خدا همتایانی قرار دادهاند، تا (مردم را) از راه او (منحرف و) گمراه سازند؛ بگو: «(چند روزی از زندگی دنیا و لذّات آن) بهره گیرید؛ امّا عاقبت کار شما به سوی آتش (دوزخ) است!»
و مستضعفان به مستکبران میگویند: «وسوسههای فریبکارانه شما در شب و روز (مایه گمراهی ما شد)، هنگامی که به ما دستور میدادید که به خداوند کافر شویم و همتایانی برای او قرار دهیم!» و آنان هنگامی که عذاب (الهی) را میبینند پشیمانی خود را پنهان میکنند (تا بیشتر رسوا نشوند)! و ما غل و زنجیرها در گردن کافران می نهیم؛ آیا جز آنچه عمل میکردند به آنها جزا داده میشود؟!
هنگامی که انسان را زیانی رسد، پروردگار خود را میخواند و بسوی او باز می گردد؛ امّا هنگامی که نعمتی از خود به او عطا کند، آنچه را به خاطر آن قبلاً خدا را می خواند از یاد میبرد و برای خداوند همتایانی قرارمیدهد تا مردم را از راه او منحرف سازد؛ بگو: «چند روزی از کفرت بهرهگیر که از دوزخیانی!»