=== قاموس قرآن ===
مرگ. [بقره:94]. فعل آن از باب نَصَرَ یَنْصُرُ و عَلِمَ یَعْلَمُ میآید علی هذا «ماتَ یَموتُ» و «ماتَ یَماتُ»هر دو صحیح است. در آیه [آل عمران:158]. ایضاً آیه 157. که «مُتُم» به ضمّ میم آمده از نصرینصر است ولی در آیه [مؤمنون:35]. که در قرآنها با کسر میم آمده از عَلِمَ یَعْلَمُ است، بیضاوی در ذیل آیه اوّل گفته: نافع، حمزه و کسائی آنرا به کسر میم خواندهاند از ماتَ یَماتُ. در مجمع فرموده: نافع و اهل کوفه جز عاصم به کسر میم خواندهاند (البتّه در آل عمران). ولی در آیه مؤمنون ظاهراً کسر اجماعی است. *** قرآن ضلالت و بی ایمانی و کفر را موت می داند چنانکه فرموده: [انعام:122]. در این آیه آدم گمراه مرده و آدم هدایت یافته زنده به حساب آمده است و نیز خطاب به رسول «صلی الله علیه واله» فرموده: [روم:52]. تو مردگان را شنوا نتوانی کرد و نیز فرموده [فاطر:22]. پس مؤمنون زنده و کافر مرده است. *** مَیت و میّت: هر دو به معنی مرده است. مثل [انعام:122]. [فرقان:49]. که در مرده انسان وغیرانسان است و مثل [زمر:30]. [اعراف:57]. که در باره انسان و غیرانسان هر دو آمده است. جمع آن اَمْوات، مَوْتی: مَیِتوُن و میتون آمده مثل [فاطر:22]. [بقره:73]. [مؤمنون:15]. ولی میتون با تخفیف در قرآن نیامده است. مَوْتَة: مرگ و آن اخص از موت و گویا تاء آن برای وحدت است [دخان:56]. مَمات: نیز به معنی موت است. [اسراء:75]. مَیْتَة: مؤنث میت و در عرف شرع حیوانی است که بدون ذبح شرعی مرده است خواه خودبخود بمیرد و یا به ذبح غیرشرعی. [مائده:3]. در آیه [یس:33]. در معنای اولی به کار رفته است.
آنها سوگندهای شدید به خدا یاد کردند که: «هرگز خداوند کسی را که میمیرد، برنمیانگیزد!» آری، این وعده قطعی خداست (که همه مردگان را برای جزا بازمیگرداند)؛ ولی بیشتر مردم نمیدانند!