آیه ۱۵ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۱۵ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۶

معنی کلمات و عبارات
«وَ سَلامٌ عَلَیْهِ»: درودش باد. سالم و در امان خواهد بود از اذیّت و آزار و هول و هراس تمام مراحل زندگی. «حَیّاً»: زنده. حال است و جنبه تأکید دارد.
نزول
نکات آیه
۱- حضرت یحیى(ع)، مشمول سلام ویژه خداوند به هنگام تولد، مرگ و رستاخیز خود «و سلم علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیّاً» ۲- حضرت یحیى(ع) به هنگام زاده شدن از هر گزند و کاستى در امان بود و همه زمینه ها و شرایط لازم براى رشد و کمال را داشت. «و سلم علیه یوم ولد» «سلام» داراى چند معنا است، از جمله به معناى سلامتى از هر گزند و آفت است، البته سلام از جانب خداوند جنبه تکوینى دارد و خبر از متن حوادث مى دهد; لذا «سلام علیه»; یعنى، از جانب خداوند عافیت یحیى از هر گزند جسمى و انحراف عقیدتى تضمین شده است. ۳- یحیى(ع) به هنگام مرگ و در روز رستاخیز، مصون از هرگونه رنج و عذاب «و سلم علیه ... یوم یموت و یوم یبعث حیًّا» «ولد» فعل ماضى و «یموت» مضارع است. این تغییر سیاق نشان مى دهد که مفاد آیه، زمان حیات یحیى را منعکس مى کند که خداوند در آن زمان از سلامتى او در میلاد خبر داده و سلامتى مرگ و رستاخیز او را تضمین کرده و نوید مى دهد. ۴- حضرت یحیى(ع) داراى کرامت و ارجمندى ویژه در پیشگاه خداوند «و سلم علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیًّا» ۵- زمان ولادت، لحظه مرگ و روز رستاخیز، سه مرحله حساس و سرنوشت ساز براى انسان «و سلم علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیًّا» ۶- انسان در لحظه مرگ (نظیر زمان ولادت و هنگامه رستاخیز) نیازمند سلامت و امنیتى ویژه از جانب خداوند «و سلم علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیًّا» نکره بودن «سلام» بیانگر برجستگى آن است و مراد از سلامت هنگام مرگ، در امان بودن از مواجه شدن با امرى ناخوشایند، نظیر وحشت و اضطراب و نومیدى و ... است. ۷- تقوا، احسان به پدر و مادر، پرهیز از سلطه جویى و عصیان، زمینه ساز فرجامى سرشار از سلامت و امنیت کامل است. «برًّا بولدیه و لم یکن جبّارًا عصیًّا . و سلم علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیًّا» ۸- انسان ها در روز رستاخیر دوباره زنده خواهند شد. «یوم یموت و یوم یبعث حیًّا» «حیّاً» حال است. تصریح به آن پس از اشاره به مرگ هر انسان در «یوم یموت» بیانگر آن است که روز بعث، انسان ها دوباره زنده خواهند شد. ۹- حضرت یحیى(ع) در آخرت، داراى حیاتى ویژه است. «و یوم یبعث حیًّا» فعل «یبعث» بر زنده شدن نیز دلالت دارد. تصریح به «حیّاً» ممکن است به خاطر ویژگى حیات یحیى در مقایسه با دیگر انسان ها باشد.
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۱۰- «عن أبى الحسن الرضا(ع): إنّ أوحش ما یکون هذا الخلق فى ثلاثة مواطن یوم یولد ... و یوم یموت ... و یوم یبعث ... و قد سلّم اللّه - عزّوجلّ- على یحیى(ع) فى هذه الثلاثة المواطن و آمن روعته فقال: «و سلام علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیّاً ...» ; از امام رضا(ع) روایت شده است: همانا وحشتناک ترین مواقع براى این خلق در سه موضع است: روزى که متولد مى شود... و روزى که مى میرد... و روزى که برانگیخته مى شود... و خداوند سلام فرستاده است بر یحیى(ع) در این سه موضع و او را از وحشت آن مواضع ایمن ساخته و فرموده: «و سلام علیه یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیّاً»...». [منبع: عیون أخبارالرضا، ج ۱، ص ۲۵۷، ب ۲۶، ح ۱۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۲۷، ح ۳۸.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
  • یحیی، مورد احترام خداوند
  • یحیی(علیه السلام) بهرهمند از سلامت و امنیّت به هنگام تولد، مرگ و رستاخیز
  • بهرهمندی یحیی(علیه السلام) در عالم برزخ، از هر نوع امنیّت و سلامت+۱ آیه
  • احسان به پدر و مادر و پرهیز از سلطهجویی و عصیان، درپیدارنده فرجامی سرشار از سلامت و امنیّت+۲ آیه
  • یحیی(علیه السلام)، مشمول سلام ویژه خداوند به هنگام تولّد، مرگ و رستاخیز+۱ آیه
  • تقوا، زمینهساز فرجامی سرشار از سلامت و امنیّت کامل+۲ آیه
  • حیات ویژه یحیی(علیه السلام)، در اخرت+۱ آیه
  • یحیی(علیه السلام)، شهید و کشته شده در راه خدا+۱ آیه
  • یحیی(علیه السلام)، برخوردار از سلامتی در اخرت و ایمنی از اهوال قیامت+۱ آیه
  • یحیی(علیه السلام) شخصیّتی بزرگوار و با کرامت جاودانه، در دنیا و اخرت+۱ آیه
  • احسان به پدر و مادر و پرهیز از سلطه جویی و عصیان، در پیدارنده فرجامی سرشار از سلامت و امنیّت+۱ آیه
  • مدح خداوند از یحیی علیه السلام با بیان پاکدامنی، صالح بودن و تقواپیشگی وی+۳ آیه
  • یحیی علیه السلام برخوردار از سلامتی و امنیت هنگام برانگیخته شدن خود پس از مرگ در قیامت+۱ آیه
  • یحیی علیه السلام مشمول سلام ویژه خداوند، در برزخ و هنگام ولادت و مرگ+۱ آیه
  • برخورداری یحیی علیه السلام از سلامت و امنیت کامل، در مراحل تولد، مرگ و روز رستاخیز+۱ آیه
  • تحقّق معاد و حیات مجدّد، در روز قیامت+۶ آیه
  • برانگیخته شدن یحیی و حیات اخرتی او مورد تکریم و احترام خداوند
  • بازگشت همگان به سوی خدا، از اموزههای تورات+۳ آیه
  • احسان به پدر و مادر، زمینهساز فرجامی سرشار از سلامت و امنیّت کامل+۲ آیه
  • زمان ولادت، لحظه مرگ و روز رستاخیز، سه مرحله اساسی برای انسان
  • انسان در لحظه ولادت نیازمند سلامت و امنیّتی ویژه از جانب خداوند
  • روز ولادت یکی از روزهای ترسناک حیات انسان
  • حضرت یحیی علیه السلام مشمول سلام ویژه خداوند به هنگام تولد، مرگ و رستاخیز وی+۱ آیه
  • یحیی علیه السلام مقرون سلامتی و امنیّت به هنگام ولادت و هنگام مرگ و در وقت رستاخیز+۱ آیه
  • در امان بودن یحیی علیه السلام به هنگام ولادت از گزند و کاستی و مهیّا بودن همه زمینههای رشد و کمال برای او+۱ آیه
  • یحیی علیه السلام مورد احترام خدا
  • یحیی علیه السلام، بهرهمند از سلام ویژه خداوند در هنگام تولّد، مرگ و رستاخیز+۱ آیه
  • شهادت یحیی علیه السلام و بهرهمندی وی از حیات شهیدان+۱ آیه
  • مصونیّت یحیی علیه السلام در هنگام مرگ از هرگونه رنج و عذاب+۱ آیه
  • بهرهمندی یحیی علیه السلام از سلامتی در هنگام ولادت+۱ آیه
  • یحیی علیه السلام، مشمول سلام ویژه خداوند به هنگام تولّد+۱ آیه
  • مصون بودن یحیی علیه السلام در برزخ از رنج و عذاب+۱ آیه
  • یحیی علیه السلام در قیامت محفوظ و سالم از هرگونه رنج و عذاب+۱ آیه
واژه‌ها