بَل

أَ فَعَيِينَا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِي لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ

آیا ما از آفرینش نخستین عاجز ماندیم (که قادر بر آفرینش رستاخیز نباشیم)؟! ولی آنها (با این همه دلایل روشن) باز در آفرینش جدید تردید دارند!

أَ تَوَاصَوْا بِهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ

آیا یکدیگر را به آن سفارش می‌کردند (که همه چنین تهمتی بزنند)؟! نه، بلکه آنها قومی طغیانگرند.

أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُ بَلْ لاَ يُؤْمِنُونَ

یا می‌گویند: «قرآن را به خدا افترا بسته»، ولی آنان ایمان ندارند.

أَمْ خَلَقُوا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بَلْ لاَ يُوقِنُونَ

آیا آنها آسمانها و زمین را آفریده‌اند؟! بلکه آنها جویای یقین نیستند!

أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنَا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ

آیا از میان ما تنها بر او وحی نازل شده؟! نه، او آدم بسیار دروغگوی هوسبازی است!

بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَ السَّاعَةُ أَدْهَى وَ أَمَرُّ

(علاوه بر این) رستاخیز موعد آنهاست، و مجازات قیامت هولناکتر و تلختر است!

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ

بلکه ما بکلّی محرومیم!

أَمَّنْ هٰذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَ نُفُورٍ

یا آن کسی که شما را روزی می‌دهد، اگر روزیش را بازدارد (چه کسی می‌تواند نیاز شما را تأمین کند)؟! ولی آنها در سرکشی و فرار از حقیقت لجاجت می‌ورزند!

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ

(آری، همه چیز از دست ما رفته) بلکه ما محرومیم!»

بَلْ يُرِيدُ كُلُ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُؤْتَى صُحُفاً مُنَشَّرَةً

بلکه هر کدام از آنها انتظار دارد نامه جداگانه‌ای (از سوی خدا) برای او فرستاده شود!

كَلاَّ بَلْ لاَ يَخَافُونَ الْآخِرَةَ

چنین نیست که آنان می‌گویند، بلکه آنها از آخرت نمی‌ترسند!

بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ

(انسان شک در معاد ندارد) بلکه او می‌خواهد (آزاد باشد و بدون ترس از دادگاه قیامت) در تمام عمر گناه کند!

بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ

بلکه انسان خودش از وضع خود آگاه است،

كَلاَّ بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ

چنین نیست که شما می‌پندارید (و دلایل معاد را کافی نمی‌دانید)؛ بلکه شما دنیای زودگذر را دوست دارید (و هوسرانی بی‌قید و شرط را)!

كَلاَّ بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ

(آری) آن گونه که شما می‌پندارید نیست؛ بلکه شما روز جزا را منکرید!

كَلاَّ بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

چنین نیست که آنها می‌پندارند، بلکه اعمالشان چون زنگاری بر دلهایشان نشسته است!

بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَ

بلکه کافران پیوسته آیات الهی را انکار می‌کنند!

بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ

ولی کافران پیوسته در تکذیب حقند،

بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ

(این آیات، سحر و دروغ نیست،) بلکه قرآن باعظمت است...

بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا

ولی شما زندگی دنیا را مقدم می‌دارید،

كَلاَّ بَلْ لاَ تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ

چنان نیست که شما می‌پندارید؛ شما یتیمان را گرامی نمی‌دارید،