«طبع» به معنای «مُهر نهادن»، اشاره به این است که: گاهی برای این که مثلاً کسی دست به محتوای صندوقی نزند و درِ آن را نگشاید، آن را محکم می بندند و بعد از بستن، با نخ مخصوصی محکم می کنند، و روی آن مهر می زنند که اگر آن را بگشایند، فوراً معلوم خواهد شد. این تعبیر در اینجا کنایه از نفوذناپذیری مطلق است.
=== قاموس قرآن ===
مهر زدن. [نساء:155]. در قاموس گوید: «طَبَعَ عَلَیْهِ:خَتَمَ». راغب گفته: طبع آن است که شیء را به صورتی و شکلی در آوری مثل طبع سکّه و درهم. آن از ختم اعمّ و از نقش اخصّ است. از این جهت به سجّیه و خلق انسان طبع و طبیعت گفتهاند که سجّیه نقش بستن و صورت و شکلی است در نفس انسان خواه از حیث عادت باشد و یا از جهت خلقت، ولی استعمال آن در خلقت بیشتر است. طبیعت آتش و دوا همان است که خدا در آنها گذاشته است. اینکه گوید: طبع از ختم اعم است زیرا ختم فقط مهر زدن میباشد ولی طبع در آن و نیز در تصویر و منقّش کردن به کار میرود. نقش از طبع اعمّ است که حتی به رنگآمیزی و اثری که در زمین میماند اطلاق میشود. مراد از طبع و مهر زدن به قلب آن است که شخص حاضر به قبول حق نشود و زیر بار آن نرود هر چند به آن یقین داشته باشد مثل [نمل:14]. و آن یک نوع محو قابلیت ایمان است. و علت این مهر زدن کفر و تجاوز و ستمکاری است. آیات زیر مطلب فوق را روشن میکنند: [اعراف:101]. [یونس:74]، [غافر:35]. [روم:58-59]. ملاحظه آیات شریفه نشان میدهد که مهر زدن از جانب خداست و اوست که به قلوب مهر میزند و چون کار به آنجا رسید دیگر صاحب چنین قلب ایمان نمیآوردو به حق تسلیم نمیشود، ولی علت این کار همان کفر و تعدّی و ظلم است چون کسی در این کارها پیوسته باشد متعاقب آن خداوند دلش را مهر میزند و از رحمت خداوندی به دور میشود (نعوذ باللّه منه).
(ولی) بخاطر پیمانشکنی آنها، و انکار آیات خدا، و کشتن پیامبران بناحق، و بخاطر اینکه (از روی استهزا) میگفتند: «بر دلهای ما، پرده افکنده (شده و سخنان پیامبر را درک نمیکنیم!» رانده درگاه خدا شدند.) آری، خداوند بعلّت کفرشان، بر دلهای آنها مهر زده؛ که جز عده کمی (که راه حق میپویند و لجاج ندارند،) ایمان نمیآورند.
راه مؤاخذه تنها به روی کسانی باز است که از تو اجازه میخواهند در حالی که توانگرند؛ (و امکانات کافی برای جهاد دارند؛) آنها راضی شدند که با متخلّفان [= زنان و کودکان و بیماران] بمانند؛ و خداوند بر دلهایشان مهر نهاده؛ به همین جهت چیزی نمیدانند!
گروهی از آنان به سخنانت گوش فرامیدهند، امّا هنگامی که از نزد تو خارج میشوند به کسانی که علم و دانش به آنان بخشیده شده (از روی استهزا) میگویند: «(این مرد) الان چه گفت؟!» آنها کسانی هستند که خداوند بر دلهایشان مُهر نهاده و از هوای نفسشان پیروی کردهاند (از این رو چیزی نمیفهمند)!