خَمْسَة

تکرارها: ۲

=== قاموس قرآن === پنج [ کهف: 22] و می‏گویند پنج نفراند ششم آنها سگشان است.خامس: پنجم [نور:9] خمسین: پنجم [عنکبوت:14]. * [معارج:4] راجع به این آیه در «عرج» بهث شده است . * [انفال:41] . خمس بر وزن عنق پنج یک و یک پنجم است و آیه صریح است در اینکه یک پنجم غنائم مال خدا و فرق پنجگانه دیگر است این آیه از چند جهت قابل دقت است: اوّل آنکه اهل سنّت عقیده دارند که خمس منحصر به غنائم جنگی است زیرا در آیه لفظ «غَنِمْتُمْ» آمده است و ایضاً جنگ بدر است چنانکه از خود آیه و از ما قبل و ما بعدش روشن است ولی باید دانست: غنیمت فقط به معنی غنائم جنگی نیست در اقرب الموارد آن را غنائم جنگی و هر چیزیکه بدست آید... معنی کرده. در المنجد آن را غنائم جنگی و هر فائده دیگر گفته است. در نهج البلاغه نامه 45 فرموده «فَوَاللّهِ ما کَنَزْتُ مِنْ غَنائِمِها وَفْاً» به خدا از دنیای شما ریزه زری و ریزه نقره‏ای خزانه نکردم و از غنائم آن مالی نیاندوختم پیداست که مراد از غنائم اموال و فایده‏های دنیا است نه غنائم جنگی طبرسی رحمة اللّه که قول او از لحاظ لغت سند کامل است فرموده: در عرف لغت به هر فائده غنم و غنیمت اطلاق می‏شود. و نیز در آیه [نساء:94] مراد از مغانم بهره‏ها و فائده هاست المنار و طبرسی آلرا فواضل و نعمتها و رزق گفته‏اند. راغب در مفردات گفته: غنم بر وزن فرس معروف است... و غنم (بر وزن قفل) رسیدن به گوسفند و بدست آوردن آن است سپس در هر چیزیکه از دشمن و غیره بدست آید بکار رفته است . از اینجاست که اهل بیت علیهم السلام آن را هر فائده گرفته‏اند در کافی از سماعة منقول است که از ابوالحسن علیه السلام از خمس پرسیدم فرموده: آن در هر چیزی است که مردم فائده برده‏اند کم باشد یا زیاد . وانگهی ئر مورد آیه گرچه جنگ بدر است ولی مورد مخصّص آیه نیست بلکه غنائم جنگ بدر سبب صدور این حکم کلّی شده است . به موجب روایات اهل بیت علیهم السلام خمس به هفت چیز راجع است غنائم جنگی، ارباح، مکاسب، کنز، معادن، مال، مخلوط به حرام، زمینیکه کافر ذمّی از مسلمانی بخرد، جواهریکه به واسطه غوّاصی بدست آید. دوّم «ذِی الْقُربی» در آیه مفرد است و یک مصداق بیشتر ندارد یعنی کسی که با حضرت رسول قرابت دارد و ان با امام و جانشین پیغمبر که شیعه عقیده دارد تطبیق می‏شود در هر عصر امام و جانشین آن حضرت فقط یک نفر می‏شود. سوّم آنکه «لِلّهِ وَ لِلرَّسولِ وَ لِدی الْقُربی» هر سه با لام که مفید اختصاص و ماکیّت است آمده و «الْیَتامی وَالْمَساکینِ وَبْنِ السَّبیلِ» بدون لام آمده و عطف به «لِذی الْقُربی» اند و این روشن می‏کند که این فرق سه گانه داخل در ذی القربی اند و به واسطه ذی القربی بودن از خمس سهم می‏برند و این همان است که ائمه علیهم السلام فرموده‏اند: مراد از این سه گروه، یتامی و مساکین و ابن سبیل سادات بنی هاشم اند . راجع به آیه شریفه مطالب دیگری هست که در فقه شیعه باید دید.
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۱سال ۲۱: ۱سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
کهف · ۲۲

سَيَقُولُونَ ثَلَاثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ وَيَقُولُونَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًا بِالْغَيْبِ وَيَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ قُل رَّبِّي أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَاءً ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا

گروهی خواهند گفت: «آنها سه نفر بودند، که چهارمین آنها سگشان بود!» و گروهی می‌گویند: «پنچ نفر بودند، که ششمین آنها سگشان بود.» -همه اینها سخنانی بی‌دلیل است- و گروهی می‌گویند: «آنها هفت نفر بودند، و هشتمین آنها سگشان بود.» بگو: «پروردگار من از تعدادشان آگاهتر است!» جز گروه کمی، تعداد آنها را نمی‌دانند. پس درباره آنان جز با دلیل سخن مگو؛ و از هیچ کس درباره آنها سؤال مکن!

مجادله · ۷

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَىٰ ثَلَاثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَا أَدْنَىٰ مِن ذَٰلِكَ وَلَا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

آیا نمی‌دانی که خداوند آنچه را در آسمانها و آنچه را در زمین است می‌داند؛ هیچ گاه سه نفر با هم نجوا نمی‌کنند مگر اینکه خداوند چهارمین آنهاست، و هیچ گاه پنج نفر با هم نجوا نمی‌کنند مگر اینکه خداوند ششمین آنهاست، و نه تعدادی کمتر و نه بیشتر از آن مگر اینکه او همراه آنهاست هر جا که باشند، سپس روز قیامت آنها را از اعمالشان آگاه می‌سازد، چرا که خداوند به هر چیزی داناست!