سوره صف(الصف)، آیه ۲ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۱
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لاَ تَفْعَلُونَ
ای کسانی که ایمان آوردهاید! چرا سخنی میگویید که عمل نمیکنید؟!
معنی کلمات و عبارات
«لِمَ»: چرا؟ مرکب از (ل) جرّ و (ما) استفهامیه است که الف آن برای تخفیف حذف شده است.
نزول
سال ۱۴ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ احدمرتبط با نزول
۳ هجرت · احد، نزدیک مدینه - غزوه ابواء یا ودان
14 بعثت · ودان / ابواء - غزوه عشیره
14 بعثت · عشیره - غزوه بواط
14 بعثت · بواط - غزوه سفوان یا بدر اولی
14 بعثت · سفوان / بدر اولی - تشریع اذان
14 بعثت · مدینه - سریه حمزه به سیف البحر
14 بعثت · سیف البحر - سریه سعد به خرار
14 بعثت · خرار - سریه عبیده بن حارث به رابغ
14 بعثت · رابغ
نکات آیه
۱ - مجاهدان راه خداوند، محبوبان او هستند. «إنّ اللّه یحبّ الذین یقتلون فى سبیله»
۲ - جهاد و پیکار در راه خداوند، مایه جلب محبت و مهر او «إنّ اللّه یحبّ الذین یقتلون فى سبیله»
۳ - لزوم تلاش انسان مؤمن، براى جلب رضا و محبت خداوند «إنّ اللّه یحبّ الذین یقتلون فى سبیله»
۴ - محبت خداوند (دوست داشتن او، انسان را) برترین ارزش ها است. «إنّ اللّه یحبّ الذین یقتلون فى سبیله»
۵ - تشویق و ترغیب مؤمنان صدراسلام از سوى خداوند، به جهاد و پیکار در راه او «إنّ اللّه یحبّ الذین یقتلون فى سبیله»
۶ - ارزش جهاد به این است که در راه خدا و جلب رضاى او باشد و نه دستیابى به منافع مادى. «الذین یقتلون فى سبیله»
قید «فى سبیله» مى رساند که انگیزه کسى که در جهاد شرکت مى کند، تنها باید براى اعتلا بخشیدن به دین خدا بوده و از انگیزه هاى مادى (مانند غنیمت و...) مبرّا باشد.
۷ - مؤمنان در نبرد با دشمنان، باید منظم، سازمان یافته و همچون بنایى ریخته شده از سرب، استوار و نفوذناپذیر باشند. «یقتلون ... صفّ-ًا کأنّهم بنین مرصوص»
«مرصوص» از ریشه «رصاص» (سرب) مشتق است. «بنیان مرصوص»; یعنى، بنایى که با سرب استوار و محکم شده است.
۸ - کسانى که شعار جهاد سر مى دهند ولى در عرصه پیکار یا شرکت نمى کنند و یا در صورت شرکت کردن از خود سستى نشان مى دهند و استقامت نمى کنند، مورد خشم شدید خداوند هستند. «لِمَ تقولون ... کبر مقتًا عند اللّه ... إنّ اللّه یحبّ ... کأنّهم بنین موصوص»
آیات پیشین - که در مقام سرزنش مدعیان بدون عمل بود - تمهیدى براى بیان موضوع جهاد است; چرا که صحنه جنگ، محل لغزش قدم ها و آشکار شدن مدعیان از مؤمنان حقیقى است.
۹ - لزوم پرهیز از ضعف و سستى، در میدان مبارزه و جهاد «یقتلون فى سبیله صفّ-ًا کأنّهم بنین مرصوص»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ادعاهای مسلمانان صدر اسلامروش برخورد با مردمسرزنش مدعیان بی عملمدعیان بی عمل در صدراسلامموانع سخن بی عملسرزنش سخن بی عملسرزنش مسلمانان صدر اسلامعمل به تکلیفتکلیف مؤمنانسرزنشهای خداآثار ایمانتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
- گفتار بدون عمل، عامل بغض خداوند+۱ آیه
- سرزنش خداوند از مبلّغان غیر عامل به گفتهها و تبلیغات خویش+۲ آیه
- مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۴ آیه
- حسادت یهود به پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب دروغگویی انان و ادّعای هدایتیافتهتر بودن مشرکان مکّه نسبت به مسلمانان+۲ آیه
- روا نبودن شعار و سخن بدون عمل+۱ آیه
- سرزنش خداوند، از گویندگان غیر عامل، به گفته های خویش+۲ آیه
- ناسازگاری ایمان، با گفتار بدون عمل
- سؤال توبیخی خداوند از مؤمنان، در مورد گفتارهای بدون عمل انان
- سؤال توبیخی خداوند از مؤمنان، در مورد گفتارهای بدون عمل انان
- ترک عمل به گفته های خویش، امری مذموم، نزد خداوند+۲ آیه
- نقش عمل و کردار نیک، در تبلیغ و دعوت مردم به سوی خدا+۲ آیه
- بی عملی مدّعیان دعوت کننده به عمل، موجب غضب خداوند+۱ آیه
- اهل ایمان از مخاطبان قران+۲ آیه
- ترک عمل به گفتههای خود از سوی مسلمانان، موجب سرزنش خداوند از انان+۱ آیه
- سؤال نکوهشی خدا از مؤمنان، در مورد گفتارهای بدون عمل انان
- سخن و گفتار بدون عمل از سوی مؤمنان، مورد سرزنش خداوند+۱ آیه
- سرزنش مؤمنان به علّت عمل نکردن به گفتههای خویش+۱ آیه
- خلف وعده با مؤمن، موجب خشم خداوند+۱ آیه