إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ
در آن هنگام که آسمان [= کرات آسمانی] شکافته شود،
سورة الإنشقاق
مکه · ۲۵ آیه· ترتیب نزول ۸۳
معرفی سوره انشقاق (تفسیر نمونه)
اين سوره در «مکه » نازل شده و داراى ۲۵ آيه است
محتواى سوره انشقاق و فضيلت تلاوت آن
اين سوره مانند بسيارى از سوره هاى جزء اخير قرآن مجيد از مباحث معاد سخن مى گويد، در آغاز اشاراتى به حوادث هولناک و تکاندهنده پايان جهان و شروع قيامت مى کند، و در مرحله بعد به مساءله رستاخيز و حساب اعمال نيکوکاران و بدکاران ، و سرنوشت آنها، و در مرحله سوم به بخشى از اعمال و اعتقاداتى که موجب عذاب و کيفر الهى مى شود، و در مرحله چهارم بعد از ذکر سوگندهايى به مراحل سير انسان در مسير زندگى دنيا و آخرت اشاره مى کند و سرانجام در مرحله پنجم باز سخن از اعمال نيک و بد و کيفر و پاداش آنها است .
در فضيلت تلاوت اين سوره در حديثى از پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) مى خوانيم : من قراء سورة انشقت اعاذه الله ان يؤ تيه کتابه وراء ظهره : «کسى که سوره انشقاق را بخواند خداوند او را از اينکه در قيامت نامه اعمالش به پشت سرش داده شود در امان مى دارد»!
و در کتاب «ثواب الاعمال » از امام صادق (عليه السلام ) آمده است که ((هر کس اين دو سوره (سوره انفطار و سوره انشقاق ) را بخواند و در نماز فريضه و نافله برابر چشمش قرار دهد خداوند او را به خواسته هايش مى رساند، و چيزى ميان او و خدا حائل نمى شود و پيوسته او به (لطف ) خداوند نظر مى کند و خداوند به او، تا از حساب مردم فارغ شود)).
تفسیر نمونه، جلد ۲۶، صفحه ۲۹۴
تفسیر المیزان، برگزیده تفسیر نمونه، تفسیر نور، نکته‌های تفسیر نور، پیام‌های تفسیر نور، تفسیر اثنی عشری، تفسیر روان جاوید، تفسیر اطیب البیان
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
وَ أَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَ حُقَّتْ
و تسلیم فرمان پروردگارش شود -و سزاوار است چنین باشد-
وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ
و در آن هنگام که زمین گسترده شود،
وَ أَلْقَتْ مَا فِيهَا وَ تَخَلَّتْ
و آنچه در درون دارد بیرون افکنده و خالی شود،
وَ أَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَ حُقَّتْ
و تسلیم فرمان پروردگارش گردد -و شایسته است که چنین باشد-
يَا أَيُّهَا الْإِنْسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاَقِيهِ
ای انسان! تو با تلاش و رنج بسوی پروردگارت می‌روی و او را ملاقات خواهی کرد!
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ
پس کسی که نامه اعمالش به دست راستش داده شود،
فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَاباً يَسِيراً
بزودی حساب آسانی برای او می‌شود،
وَ يَنْقَلِبُ إِلَى أَهْلِهِ مَسْرُوراً
و خوشحال به اهل و خانواده‌اش بازمی‌گردد.
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ
و امّا کسی که نامه اعمالش به پشت سرش داده شود،
فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُوراً
بزودی فریاد می‌زند وای بر من که هلاک شدم!
وَ يَصْلَى سَعِيراً
و در شعله‌های سوزان آتش می‌سوزد.
إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُوراً
چرا که او در میان خانواده‌اش پیوسته (از کفر و گناه خود) مسرور بود!
إِنَّهُ ظَنَ أَنْ لَنْ يَحُورَ
او گمان می‌کرد هرگز بازگشت نمی‌کند!
بَلَى إِنَ رَبَّهُ كَانَ بِهِ بَصِيراً
آری، پروردگارش نسبت به او بینا بود (و اعمالش را برای حساب ثبت کرد)!
فَلاَ أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ
سوگند به شفق،
وَ اللَّيْلِ وَ مَا وَسَقَ
و سوگند به شب و آنچه را جمع‌آوری می‌کند،
وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ
و سوگند به ماه آنگاه که بَدر کامل می‌شود،
لَتَرْكَبُنَ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ
که همه شما پیوسته از حالی به حال دیگر منتقل می‌شوید (تا به کمال برسید).
فَمَا لَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ
پس چرا آنان ایمان نمی‌آورند؟!
وَ إِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لاَ يَسْجُدُونَ
و هنگامی که قرآن بر آنها خوانده می‌شود سجده نمی‌کنند؟!
بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَ
بلکه کافران پیوسته آیات الهی را انکار می‌کنند!
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ
و خداوند آنچه را در دل پنهان می‌دارند بخوبی می‌داند!
فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
پس آنها را به عذابی دردناک بشارت ده!
إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند، که برای آنان پاداشی است قطع‌نشدنی!