سوره کافرون

اين سوره در مکه نازل شده و داراى ۶ آيه است محتوى و فضيلت سوره «کافرون » اين سوره در «مکه » نازل شده ، و لحن و محتواى آن گواه روشنى بر اين معنى است ، همچنين شاءن نزولى که به خواست خدا بعدا به آن اشاره مى شود دليل ديگرى بر اين مدعا است ، و اينکه بعضى احتمال داده اند مدنى باشد بسيار بعيد به نظر مى رسد. لحن سوره نشان مى دهد در زمانى نازل شده که مسلمانان در اقليت بودند و کفار در اکثريت ، و پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) از ناحيه آنها سخت در فشار بود، و اصرار داشتند او را به سازش با شرک بکشانند، پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) دست رد بر سينه همه آنها مى زند، و آنها را به کلى ماءيوس مى کند، بدون آنکه بخواهد با آنها درگير شود. اين سرمشقى است براى همه مسلمانان که در هيچ شرائطى در اساس ‍ دين و اسلام با دشمنان سازش نکنند، و هر وقت چنين تمنائى از ناحيه آنها صورت گيرد آنها را کاملا ماءيوس کنند، مخصوصا در اين سوره دو بار اين معنى تاءکيد شده که من معبودهاى شما را نمى پرستم و اين تاءکيد براى ماءيوس ساختن آنها است ، همچنين دوباره تاءکيد شده که شما هرگز معبود من ، خداى يگانه را نمى پرستيد و اين دليلى است بر لجاجت آنها، و سرانجامش اين است که من و آئين توحيديم ، و شما و آئين پوسيده شرک آلودتان ! درباره فضيلت اين سوره روايات فراوانى نقل شده که حاکى از اهميت فوق العاده محتواى آن است از جمله : در حديثى (از پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) نقل شده که فرمود: من قراء قل يا ايها الکافرون فکانما قراء ربع القرآن و تباعدت عنه مردة الشياطين ، و براء من الشرک ، و يعافى من الفزع الاکبر: کسى که سوره قل يا ايها الکافرون را بخواند گوئى ربع قرآن را خوانده ، و شياطين طغيانگر از او دور مى شوند، و از شرک پاک مى گردد، و از فزع (روز قيامت ) در امان خواهد بود. تعبير به «ربع القرآن » شايد به خاطر آن است که حدود يک چهارم قرآن مبارزه با شرک و بت پرستى است ، و عصاره آن در اين سوره آمده است ، و دور شدن شياطين سرکش به خاطر آن است در اين سوره دست رد بر سينه مشرکان زده شده ، و مى دانيم شرک مهمترين ابزار شيطان است . نجات در قيامت نيز در درجه اول در گرو توحيد و نفى شرک است ، همان مطلبى که اين سوره بر محور آن دور مى زند. در حديث ديگرى از پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) مى خوانيم : مردى خدمتش آمد عرض کرد اى رسول خدا! براى اين آمده ام که چيزى به من ياد دهى که به هنگام خواب بخوانم ، فرمود: اذا اخذت مضجعک فاقراء قل يا ايها الکافرون ثم نم على خاتمتها فانها براءة من الشرک : هنگامى که به بستر رفتى سوره يا ايها الکافرون را بخوان ، بعد از آن بخواب که اين بيزارى از شرک است . و نيز در روايتى از رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمده است که به جبير بن مطعم فرمود: آيا دوست دارى هنگامى که به سفر ميروى از بهترين يارانت از نظر زاد و توشه باشى ؟ گفت : آرى پدرم و مادرم فدايت اى رسول خدا! فرمود: اين پنج سوره را بخوان : «قل يا ايها الکافرون »، و «اذا جاء نصر الله و الفتح »، و «قل هو الله احد»، و «قل اعوذ برب الفلق ،» و «قل اعوذ برب الناس »، و قرائت خود را با «بسم الله الرحمن الرحيم » آغاز کن . و در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم که مى فرمود: پدرم مى گفت قل يا ايها الکافرون ربع قرآن است ، و هنگامى که از آن فراغت مى يافت مى فرمود: اعبدالله وحده ، اعبدالله وحده : من تنها خدا را عبادت مى کنم من تنها خدا را عبادت مى کنم .

تفسیر نمونه، جلد ۲۷، صفحه ۳۸۰