سوره نصر

اين سوره در مدينه نازل شده و داراى ۳ آيه است محتوى و فضيلت سوره نصر اين سوره در مدينه و بعد از هجرت نازل شده است ، و در آن بشارت و نويد از پيروزى عظيمى مى دهد که به دنبال آن مردم گروه گروه وارد دين خدا مى شوند، و لذا به شکرانه اين نعمت بزرگ پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) را دعوت به تسبيح و حمد الهى و استغفار مى کند. گر چه در اسلام فتوحات زيادى رخ داد، ولى فتحى با مشخصات فوق جز «فتح مکه » نبود، به خصوص اينکه طبق بعضى از روايات اعراب معتقد بودند اگر پيامبر اسلام (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) مکه را فتح کند و بر آن مسلط گردد اين دليل بر حقانيت او است ، چرا که اگر بر حق نباشد خدا چنين اجازهاى را به او نمى دهد، همانگونه که به لشکر عظيم «ابرهه » اجازه نداد، به همين دليل بعد از فتح مکه مشرکان عرب گروه گروه وارد اسلام شدند. بعضى گفته اند: اين سوره بعد از «صلح حديبيه » در سال ششم هجرت ، و دو سال قبل از فتح مکه نازل گرديد. اما اينکه بعضى احتمال داده اند بعد از فتح مکه در سال دهم هجرت در حجة الوداع نازل شده بسيار بعيد است ، چرا که تعبيرات سوره با اين معنى سازگار نيست ، زيرا خبر از يک حادثه مربوط به آينده مى دهد، نه گذشته . يکى از نامهاى اين سوره . سوره «توديع » است (توديع يعنى خدا حافظى ) چرا که در آن خبر ضمنى از رحلت پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) است . در حديثى آمده است هنگامى که اين سوره نازل شد و پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) آن را بر ياران خود تلاوت کرد همگى خوشحال و خوشدل شدند، ولى عباس عموى پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) که آن را شنيد گريه کرد، پيغمبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود: اى عمو چرا گريه مى کنى ؟ عرض کرد گمان مى کنم خبر رحلت شما در اين سوره داده شده اى رسول خدا! فرمود: مطلب همانگونه است که تو مى گوئى . در اينکه از کجاى اين سوره چنين مطلبى استفاده مى شود در ميان مفسران گفتگو است ، زيرا در ظاهر آيات آن چيزى جز بشارت از فتح و پيروزى نيست ، اين مفهوم ظاهرا از اينجا استفاده شده که اين سوره دليل بر آن است که رسالت پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) به پايان رسيده ، و آئين او کاملا تثبيت شده است ، و معلوم است در چنين حالتى انتظار رحلت از سراى فانى به جهان باقى ، کاملا قابل پيش بينى است . درباره فضيلت تلاوت اين سوره در حديثى (از پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمده است ): من قراءها فکانما شهد مع رسول الله (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) فتح مکه : کسى که آن را تلاوت کند همانند اين است که همراه پيغمبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) در فتح مکه بوده است . در حديث ديگرى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم : کسى که سوره اذا جاء نصر الله و الفتح را در نماز نافله يا فريضه بخواند خداوند او را بر تمام دشمنانش پيروز مى کند و در قيامت در حالى وارد محشر مى شود که نامه اى با او است که سخن مى گويد، خداوند آن را از درون قبرش همراه او بيرون فرستاده ، و آن امان نامه اى است از آتش ‍ جهنم .... ناگفته پيدا است اين همه افتخار و فضيلت از آن کسى است که با خواندن اين سوره در خط رسول الله قرار گيرد، و به آئين و سنت او عمل کند، نه تنها به لقلقه زبان قناعت نمايد.

تفسیر نمونه، جلد ۲۷، صفحه ۳۹۴