سوره کوثر

اين سوره در مکه نازل شده و داراى ۳ آيه است محتوى و فضيلت سوره کوثر مشهور اين است که اين سوره در «مکه » نازل شده است ولى بعضى احتمال مدنى بودن آن را داده اند، اين احتمال نيز داده شده است که اين سوره دو بار نازل شده يکبار در مکه و بار ديگرى در مدينه ، ولى رواياتى که در شاءن نزول اين سوره وارد شده ، قول مشهور را که اين سوره مکى است تاءييد مى کند. در شاءن نزول اين سوره مى خوانيم : «عاص بن وائل » که از سران مشرکان بود، پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) را به هنگام خارج شدن از مسجد الحرام ملاقات کرد، و مدتى با حضرت گفتگو نمود، گروهى از سران قريش در مسجد نشسته بودند و اين منظره را از دور مشاهده کردند، هنگامى که «عاص بن وائل » وارد مسجد شد به او گفتند: با که صحبت مى کردى ؟ گفت : با اين مرد «ابتر»! اين تعبير را به خاطر اين انتخاب کرد که «عبدالله » پسر پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) از دنيا رفته بود، و عرب کسى را که پسر نداشت «ابتر» (يعنى بلاعقب ) مى ناميد، و لذا قريش اين نام را بعد از فوت پسر پيغمبر براى حضرت انتخاب کرده بود (سوره فوق نازل شد و پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) را به نعمتهاى بسيار و کوثر بشارت داد، و دشمنان او را ابتر خواند). توضيح اينکه : پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) دو فرزند پسر از بانوى اسلام خديجه داشت : يکى قاسم و ديگرى طاهر که او را «عبدالله » نيز مى ناميدند، و اين هر دو در مکه از دنيا رفتند، و پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) فاقد فرزند پسر شد، اين موضوع زبان بدخواهان قريش را گشود، و کلمه «ابتر» را براى حضرتش انتخاب کردند. آنها طبق سنت خود براى فرزند پسر اهميت فوق العاده اى قائل بودند، او را تداوم بخش برنامه هاى پدر مى شمردند، بعد از اين ماجرا آنها فکر مى کردند با رحلت پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) برنامه هاى او به خاطر نداشتن فرزند ذکور تعطيل خواهد شد و خوشحال بودند. قرآن مجيد نازل شد و بطرز اعجازآميزى در اين سوره به آنها پاسخ گفت ، و خبر داد که دشمنان او ابتر خواهند بود، و برنامه اسلام و قرآن هرگز قطع نخواهد شد، بشارتى که در اين سوره داده شده از يکسو ضربه اى بود بر اميدهاى دشمنان اسلام ، و از سوى ديگر تسلى خاطرى بود به رسول الله (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) که بعد از شنيدن اين لقب زشت و توطئه دشمنان قلب پاکش غمگين و مکدر شده بود. در فضيلت تلاوت اين سوره در حديثى (از پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمده است : من قراءها سقاه الله من انهار الجنة ، و اعطى من الاجر بعدد کل قربان قربه العباد فى يوم عيد، و يقربون من اهل الکتاب و المشرکين : هر کس آن را تلاوت کند خداوند او را از نهرهاى بهشتى سيراب خواهد کرد، و به عدد هر قربانى که بندگان خدا در روز عيد (قربان ) قربانى مى کنند، و همچنين قربانيهائى که اهل کتاب و مشرکان دارند، به عدد هر يک از آنان اجرى به او مى دهد. نام اين سوره (کوثر) از اولين آيه آن گرفته شده است .

تفسیر نمونه، جلد ۲۷، صفحه ۳۶۸