سوره ص، آیه ۶۴ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۷
إِنَ ذٰلِكَ لَحَقٌ تَخَاصُمُ أَهْلِ النَّارِ
This is certainly true—the feuding of the people of the Fire.
معنی کلمات و عبارات
«لَحَقٌّ»: مراد از حقیقت داشتن، وقوع و تحقّق است. «تَخَاصُمُ»: ستیزه و پرخاش. خبر مبتدای محذوف و تقدیر چنین است: هُوَ تَخَاصُمُ. و جمله (تَخَاصُمُ أَهْلِ النَّارِ) بیان (ذلِکَ) است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - تخاصم و ستیزه جویى طاغیان در دوزخ، امرى حتمى و واقع شدنى «إنّ ذلک لحقّ تخاصم أهل النار»
«حقّ» - در مقابل باطل و غیر واقع - به معناى راست و واقعیت دار است و مقصود از آن حتمى بودن وقوع و تحقق چنین امرى در قیامت است; مثل آیه شریفه «إنّ الدین لواقع، حساب و جزا حتماً واقع مى شود»، (الذاریات (۵۱) ۶۱).
۲ - تأکید خداوند، بر وقوع تخاصم و ستیزه جویى میان طغیان گران در دوزخ «إنّ ذلک لحقّ تخاصم أهل النار»
۳ - اهل دوزخ، به عذاب تخاصم و ستیزه جویى گرفتار خواهند شد. «إنّ ذلک لحقّ تخاصم أهل النار»
۴ - آتش، مهم ترین خصوصیت دوزخ و اصلى ترین عذاب دوزخیان است. «جهنّم یصلونها ... إنّهم صالوا النار ... فزده عذابًا ضعفًا فى النار ... تخاصم أهل النار»
از تعبیرهاى به کار رفته درباره دوزخ; مانند ورود به آتش (صالوا النار) و عذاب دوچندان آتش (عذاباً ضعفاً فى النار) و اهل آتش، برداشت یاد شده به دست مى آید.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حتمیت دشمنی جهنمیانحتمیت دشمنی طغیانگرانحتمیت منازعه جهنمیانحتمیت منازعه طغیانگرانعذابهای جهنمیانمنازعه جهنمیانآتش جهنم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
- بتپرستی، ایین مشرکان عصر بعثت
- تخاصم و ستیزهجویی طغیانگران در دوزخ، حتمی و واقع شدنی
- خصومت و ستیز دوزخیان با یکدیگر، در جهنّم+۱۱ آیه
- استهزا و تمسخر مؤمنان، درپیدارنده اتش دوزخ+۳ آیه
- نار (اتش) از نامهای جهنّم+۳ آیه
- تخاصم و ستیزهجویی جهنّمیان، کاری حق (حتمی)
- دشمنی اهل اتش، امری حتمی و واقع شدنی
- تخاصم و ستیزه جویی طغیان گران در جهنّم، امری حتمی و واقع شدنی+۱ آیه